Pierwsze kroki straży w Kolbuszowej
Historia zorganizowanej ochrony przeciwpożarowej w Kolbuszowej sięga XIX wieku. Jak informuje Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej w Kolbuszowej, pomysł utworzenia straży pożarnej pojawił się już w 1872 roku z inicjatywy mieszkańców miasta oraz właściciela tych ziem - Zdzisława hrabiego Tyszkiewicza.
W tym samym roku zakupiono pierwszy sprzęt pożarniczy - konną sikawkę wraz z beczkowozem. Był to początek tworzenia pierwszego oddziału straży ogniowej w Kolbuszowej.
Pierwsze walne zebranie straży odbyło się 31 maja 1875 roku, na podstawie obowiązującego w Galicji Statutu Stowarzyszenia Ochotniczej Straży Ogniowej. W skład rady nadzorczej weszli m.in. naczelnik sądu Rybakiewicz, Goliński, Franciszek Buczak, Aleksander Kobylański i Leon Ogonek.
W tamtym okresie kolbuszowska straż posiadała już dwie sikawki konne z beczkowozami oraz kompletne umundurowanie dla swoich członków.
Wielki pożar miasta i pierwsze poważne wyzwania
Jednym z najważniejszych wydarzeń w historii młodej straży był udział w gaszeniu ogromnego pożaru Kolbuszowej 18 maja 1883 roku. Ogień strawił wówczas aż 126 domów.
Skalę tragedii opisywał „Kurier Rzeszowski”:
- Przez całą noc od godziny 4 rano z 18 na 19 maja połączone siły strażackie z Głogowa, Majdanu i Sokołowa zalewały zgliszcza palących się budynków i szkoły, pozostałą część miasta objętego pożogą gasiła straż kolbuszowska.
Była to jedna z pierwszych tak poważnych prób dla miejscowych strażaków, pokazująca, jak ważną rolę zaczynała odgrywać zorganizowana ochrona przeciwpożarowa.
Strażacy założyli orkiestrę
Kolbuszowska straż ogniowa nie zajmowała się wyłącznie gaszeniem pożarów. W 1894 roku przy jednostce powstała pierwsza w historii miasta orkiestra dęta. Jej pierwszym kapelmistrzem został Agenor Burkiewicz.
Orkiestra przez lata była ważnym elementem życia społecznego miasta, uczestnicząc w wydarzeniach patriotycznych, uroczystościach i spotkaniach mieszkańców.
Wojna zniszczyła dorobek strażaków
Pierwsza wojna światowa przyniosła ogromne straty także dla kolbuszowskiej straży. Zaginęły mundury oraz sprzęt, a działalność jednostki została mocno ograniczona.
Dopiero odzyskanie przez Polskę niepodległości w 1918 roku rozpoczęło kolejny etap odbudowy. W działalność straży zaangażowali się lokalni działacze, m.in. sędzia dr Stanisław Madowski, dr Józef Gocal oraz dr Józef Dec.
Funkcję naczelnika objął Edward Winiarski. Straż rozpoczęła szkolenie nowych członków, pozyskiwanie wyposażenia i odbudowę swoich struktur. Środki na działalność zdobywano m.in. dzięki organizowanym wydarzeniom z udziałem orkiestry dętej oraz zespołu teatralnego.
Przed wojną straż działała w całym powiecie
W latach trzydziestych ochrona przeciwpożarowa na ziemi kolbuszowskiej rozwijała się bardzo dynamicznie. W 1939 roku powiat został podzielony na pięć rejonów z siedzibami w Kolbuszowej, Majdanie Królewskim, Dzikowcu, Raniżowie i Sokołowie.
Rejon kolbuszowski obejmował jednostki w Kolbuszowej, Kolbuszowej Górnej, Weryni, Kupnie i Widełce. Sama Kolbuszowa posiadała oddział męski liczący 20 członków czynnych i 70 wspierających oraz oddział żeński złożony z ośmiu kobiet.
Straż dysponowała wówczas motopompą i remizą znajdującą się przy magistracie.
W całym powiecie działały wówczas dziesiątki zaangażowanych strażaków. Jednostki posiadały łącznie 18 remiz i cztery motopompy.
Okupacja i kolejna odbudowa
II wojna światowa ponownie przerwała rozwój straży. Jak informuje KP PSP w Kolbuszowej, okres okupacji hitlerowskiej przyniósł niemal całkowite zniszczenie dorobku ochotniczych straży pożarnych.
Wiele miejscowości zostało wysiedlonych, część zabudowań spalono lub rozebrano, a sprzęt strażacki został zniszczony albo zagrabiony przez okupanta.
Po zakończeniu wojny strażacy ponownie przystąpili do odbudowy ochrony przeciwpożarowej. Pracami kierowali kolejni inspektorzy i komendanci, którzy tworzyli podstawy późniejszego systemu zawodowej straży.
Przełomowy rok 1975
Jak czytamy na stronie KP PSP w Kolbuszowej, przełomową datą w historii lokalnej ochrony przeciwpożarowej był 1 marca 1975 roku. Wtedy w Kolbuszowej utworzono Zawodową Straż Pożarną w sile jednej sekcji na zmianie.
Był to ważny moment, ponieważ po raz pierwszy w historii regionu pojawiła się stała zawodowa służba odpowiedzialna za bezpieczeństwo mieszkańców.
Komenda Powiatowa, a później Rejonowa Straży Pożarnych w Kolbuszowej obejmowała swoim działaniem m.in. teren miasta i gminy Kolbuszowa, Sokołowa Małopolskiego, Cmolasu, Raniżowa i Starego Dzikowca.
Powstanie Komendy Powiatowej PSP w Kolbuszowej
Wraz z utworzeniem Państwowej Straży Pożarnej w 1992 roku zmieniła się organizacja ochrony przeciwpożarowej w kraju. Zlikwidowano część dotychczasowych struktur rejonowych, a teren podlegał innym komendom.
Kolejny ważny moment nastąpił 1 stycznia 1999 roku. W wyniku reformy administracyjnej reaktywowano powiat kolbuszowski, a wraz z nim powstała Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej w Kolbuszowej.
Pierwszym komendantem powiatowym PSP został mł. bryg. mgr Józef Halat, który pełnił tę funkcję do 2006 roku. Kolejne lata to okres kierowania jednostką przez bryg. Jana Ziobrę, st. bryg. Floriana Pelczara, mł. bryg. Jacka Nitę oraz st. bryg. Marcina Wieczerzaka.
Od 2024 roku komendantem kolbuszowskiej PSP jest st. bryg. Marcin Wieczerzak - strażak związany z tą jednostką od wielu lat.
Dziś strażacy chronią mieszkańców powiatu
Obecnie system ochrony przeciwpożarowej na terenie powiatu kolbuszowskiego tworzą zarówno zawodowi strażacy, jak i ochotnicy.
Jak informuje KP PSP w Kolbuszowej, na terenie powiatu działa 56 jednostek Ochotniczej Straży Pożarnej. Spośród nich 17 jest włączonych do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego.
Historia kolbuszowskich strażaków pokazuje, że przez ponad 150 lat zmieniały się mundury, sprzęt i sposób działania, ale jedno pozostało niezmienne - gotowość niesienia pomocy mieszkańcom.
Komentarze (0)