Szkody wyrządzane przez dzikie zwierzęta wciąż stanowią poważny problem dla mieszkańców i rolników na Podkarpaciu. Z danych przekazanych przez Łukasza Lisa, rzecznika prasowego Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Rzeszowie, wynika, że tylko w ostatnich latach odnotowano setki takich zdarzeń, a wypłacone odszkodowania sięgają nawet ponad miliona złotych rocznie.
Setki zgłoszeń każdego roku
Zestawienie obejmujące lata 2020–2025 pokazuje, że liczba zgłaszanych szkód utrzymuje się na wysokim poziomie. W 2020 roku odnotowano 310 zdarzeń, rok później 312, a w 2022 roku już 388. Najwięcej zgłoszeń pojawiło się w 2023 roku – aż 554. W 2024 roku liczba ta spadła do 384, natomiast w 2025 roku ponownie wzrosła do 526.
Najczęściej zgłaszane szkody powodują wilki oraz bobry. W 2025 roku wilki odpowiadały za 183 zdarzenia, a bobry za 126. Sporo szkód wyrządzały także niedźwiedzie – w ubiegłym roku było ich 178. Rzadziej zgłaszane są szkody spowodowane przez rysie czy żubry.
Rosną koszty odszkodowań
Wraz z liczbą szkód rosną także kwoty wypłacanych odszkodowań. W 2020 roku ich łączna wartość wyniosła ponad 506 tys. zł. W kolejnych latach utrzymywała się na podobnym poziomie – około pół miliona złotych.
Prawdziwy wzrost nastąpił jednak w 2023 roku, kiedy suma wypłat przekroczyła 1,3 mln zł. W 2024 roku odszkodowania wyniosły ponad 946 tys. zł, a w 2025 roku ponownie przekroczyły 1,31 mln zł.
Największe koszty generują szkody wyrządzane przez wilki i niedźwiedzie. W 2025 roku wypłaty za szkody spowodowane przez wilki wyniosły blisko 600 tys. zł, natomiast za szkody wyrządzone przez niedźwiedzie prawie 492 tys. zł. W tym samym czasie odszkodowania za szkody powodowane przez bobry przekroczyły 158 tys. zł.
Spokojniej w powiecie kolbuszowskim
Na tle całego regionu powiat kolbuszowski wypada jednak zdecydowanie spokojniej. Jak przekazał rzecznik RDOŚ, w ostatnich latach nie odnotowano tu dużych strat spowodowanych przez dzikie zwierzęta.
Najczęściej zgłaszane szkody dotyczą działalności bobrów. W 2025 roku odnotowano sześć takich zgłoszeń. Dwa dotyczyły Kolbuszowej, dwa gminy Cmolas, jedno miejscowości Widełka oraz jedno Dzikowca. Łączna wartość oszacowanych strat wyniosła 4380 zł.
Największa szkoda odnotowana w ubiegłym roku miała miejsce w Kolbuszowej. W tym przypadku wartość zniszczeń spowodowanych przez bobry oszacowano na blisko 2 tys. zł.
A co z wilkami?
Wilki od kilku lat wzbudzają wśród mieszkańców regionu sporo emocji, jednak w powiecie kolbuszowskim nie powodują obecnie szkód. Jak podkreśla Łukasz Lis, od kilku lat nie odnotowano tu żadnego potwierdzonego przypadku strat spowodowanych przez te drapieżniki.
Ostatnia taka sytuacja miała miejsce w 2021 roku w gminie Cmolas, gdzie wilki zagryzły kilka owiec. Od tamtego czasu nie zgłaszano kolejnych szkód związanych z ich obecnością na tym terenie.
Choć skala problemu w powiecie kolbuszowskim jest niewielka, dane z całego Podkarpacia pokazują, że współistnienie ludzi i chronionych gatunków dzikich zwierząt wciąż stanowi wyzwanie – zarówno dla mieszkańców, jak i dla instytucji odpowiedzialnych za ochronę przyrody.
Oto poradnik przygotowany w formie merytorycznego zestawienia zasad bezpieczeństwa, które możesz dołączyć do tekstu o szkodach i odszkodowaniach.
Procedury bezpieczeństwa: Jak zachować się podczas spotkania z dzikimi zwierzętami?
Spotkanie z dużym ssakiem w lesie lub w pobliżu gospodarstwa wymaga opanowania i znajomości podstawowych mechanizmów behawioralnych zwierząt. Oto zasady postępowania opracowane przez ekspertów od ochrony przyrody.
Wilk: Unikaj roli ofiary
Wilki posiadają naturalny lęk przed człowiekiem, jednak młode osobniki lub zwierzęta przyzwyczajone do obecności ludzi mogą wykazywać nadmierną ciekawość.
- Nie uciekaj: Gwałtowny ruch może sprowokować drapieżnika do pogoni.
- Zwiększ swój dystans: Wycofuj się powoli, nieustannie obserwując zwierzę. Nie odwracaj się plecami.
- Zdominuj przestrzeń: Jeśli wilk nie odchodzi lub przybliża się, unieś ręce wysoko nad głowę i machaj nimi, aby wydawać się większym.
- Hałasuj: Krzycz głośno i zdecydowanie w stronę zwierzęcia. Możesz również klaskać w dłonie.
Niedźwiedź: Respektuj granice
Spotkanie z niedźwiedziem jest sytuacją wysokiego ryzyka, zwłaszcza jeśli jest to samica z młodymi lub zwierzę przy padlinie.
- Nie nawiązuj kontaktu wzrokowego: Dla niedźwiedzia intensywne patrzenie w oczy jest sygnałem wyzwania i agresji.
- Zachowaj spokój: Mów do zwierzęcia niskim, spokojnym głosem. Dzięki temu niedźwiedź zidentyfikuje Cię jako człowieka, a nie potencjalną ofiarę lub konkurenta.
- Odchodź tyłem: Rób to bardzo powoli i tylko wtedy, gdy niedźwiedź stoi w miejscu lub porusza się w innym kierunku.
- W przypadku szarży: Jeśli niedźwiedź biegnie w Twoją stronę, zazwyczaj jest to tak zwany atak pozorowany. Zachowaj zimną krew i nie uciekaj – niedźwiedź biega znacznie szybciej od człowieka.
Bóbr: Nie lekceważ defensywy
Mimo że bóbr kojarzy się z łagodnym roślinożercą, posiada potężne siekacze i silne terytorializm.
- Dystans to podstawa: Nigdy nie próbuj dotykać bobra ani zagradzać mu drogi. Osaczony bóbr może dotkliwie pogryźć, celując w dolne partie nóg.
- Zabezpiecz zwierzęta domowe: Psy często stają się ofiarami bobrów podczas spacerów przy brzegach rzek i stawów. Trzymaj czworonoga na smyczy w miejscach bytowania tych gryzoni.
- Zejdź z drogi do wody: Jeśli zobaczysz bobra na lądzie, zawsze zostaw mu wolną przestrzeń prowadzącą do lustra wody – to jego jedyna bezpieczna droga ucieczki.
Ważna informacja dla mieszkańców
Wszelkie sytuacje zagrażające życiu lub zdrowiu, a także przypadki nietypowego zachowania drapieżników (np. brak lęku przed ludźmi, podchodzenie pod zabudowania w dzień), należy niezwłocznie zgłaszać do właściwego Urzędu Gminy, Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska lub na numer alarmowy 112.
Komentarze (0)