Tomasz Buczek o Trybunale Konstytucyjnym. W Rzeszowie zapowiedzieli protest [WIDEO]

Spór o Trybunał trwa

W ostatnich dniach sytuacja w Trybunale Konstytucyjnym stała się jednym z najważniejszych tematów politycznych w kraju. Bezpośrednim punktem zapalnym była decyzja sędzi Anny Korwin-Piotrowskiej z 30 października.

Korwin-Piotrowska, wybrana przez Sejm w marcu 2026 roku, zarządziła przerwę w czynnościach prezesa TK Bogdana Święczkowskiego oraz wiceprezesa Bartłomieja Sochańskiego. Następnie poinformowała, że jako sędzia o najdłuższym stażu kieruje pracami Trybunału. 

Święczkowski i Sochański nie uznają tych decyzji. Spór dotyczy również statusu części sędziów wybranych w 2026 roku przez obecny Sejm. Pięciu z nich złożyło ślubowanie w Sejmie lub w formule kwestionowanej przez Kancelarię Prezydenta, a nie przed samym prezydentem. Obóz rządzący uważa, że wybór przez Sejm jest skuteczny i brak odebrania ślubowania przez prezydenta nie może blokować wykonywania mandatu. Pałac Prezydencki oraz przeciwnicy tego rozwiązania przedstawiają odmienne stanowisko.

Na razie nie ma prawomocnego rozstrzygnięcia sądowego, które zakończyłoby ten spór. 

Prezydent mówi o „siłowym przejęciu”

W wydarzenia zaangażował się również prezydent Karol Nawrocki. Po powrocie z zagranicznej wizyty pojawił się w siedzibie Trybunału. Prezydent określił sytuację jako próbę „siłowego przejęcia konstytucyjnego organu państwa”.

Wokół siedziby TK pojawiła się policja. Według relacji dotyczących wydarzeń doszło również do sytuacji, w której dotychczasowe kierownictwo Trybunału miało problem z wejściem do budynku. Jednocześnie zwolennicy działań Korwin-Piotrowskiej przedstawiają je jako próbę przywrócenia prawidłowego funkcjonowania TK. 

To właśnie sposób przeprowadzenia tych zmian stał się głównym tematem poniedziałkowej konferencji Konfederacji w Rzeszowie.

Europoseł Tomasz Buczek: „Nie ma zgody”

Konferencję przed Podkarpackim Urzędem Wojewódzkim zorganizowali przedstawiciele Konfederacji. Wśród nich znalazł się europoseł Tomasz Buczek, pochodzący z Kolbuszowej Górnej.

Buczek podkreślał, że jego ugrupowanie może krytycznie oceniać zarówno sposób funkcjonowania TK, jak i wcześniejsze nominacje sędziowskie, jednak nie powinno to oznaczać zgody na działania, które politycy Konfederacji uznają za pozbawione podstaw prawnych.

Nam jako Konfederacji mogą nie podobać się polityczne nominacje czy sposób funkcjonowania Trybunału, ale nie możemy podważać zasad obowiązujących w naszym państwie. Nie ma zgody na siłowe obalanie legalnie funkcjonujących władz konstytucyjnych - mówił Tomasz Buczek.

Europoseł powoływał się również na krytyczne opinie części prawników dotyczące wydarzeń w TK. Wśród osób, do których się odwoływał, wymienił m.in. prof. Marcina Matczaka oraz przedstawicieli Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka.

Buczek mówił również o relacjach pomiędzy polskim porządkiem konstytucyjnym a instytucjami Unii Europejskiej. Konfederacja ponowiła przy tej okazji swój postulat tzw. resetu konstytucyjnego.

„To kolejny dowód na kryzys ustrojowy”

Podczas konferencji głos zabrał również Marcin Kowalski. W jego ocenie obecny konflikt jest kolejnym przykładem głębokiego kryzysu ustrojowego.

Krytykował zarówno działania obecnej koalicji rządzącej, jak i wcześniejsze decyzje Prawa i Sprawiedliwości dotyczące funkcjonowania Trybunału.

Nie jesteśmy zwolennikami Trybunału w jego dotychczasowej formie. Chcemy, żeby funkcjonował na zdrowych zasadach. Nie można jednak uzdrawiać instytucji konstytucyjnej poprzez wjeżdżanie do niej z policją i tworzenie konstrukcji prawnych, których nie sposób obronić - mówił.

Kowalski zaapelował również do polityków PSL i Polski 2050, aby zajęli stanowisko wobec działań koalicji rządzącej. Ostrzegał przy tym, że podobne spory mogą w przyszłości dotyczyć innych instytucji państwa.

Padły również słowa o policjantach

Piotr Pomykała skupił się natomiast na odpowiedzialności funkcjonariuszy uczestniczących w działaniach wokół TK.

Mundur nie daje immunitetu, a rozkaz nie zwalnia automatycznie z odpowiedzialności wobec prawa. Funkcjonariusze muszą pamiętać, że za wykonywane czynności mogą ponosić indywidualną odpowiedzialność - mówił.

Pomykała powołał się na art. 128 Kodeksu karnego, dotyczący działań zmierzających do przemocowego usunięcia konstytucyjnego organu Rzeczypospolitej Polskiej. Zaapelował do policjantów, aby analizowali legalność wykonywanych poleceń.

Są to jednak oceny i interpretacje przedstawione przez uczestników konferencji, a nie prawomocne ustalenia, że doszło do przestępstwa określonego w tym przepisie.

Wtorek kolejnym ważnym dniem

Spór w TK nie zakończył się wraz z poniedziałkową konferencją.

Na wtorek, 3 listopada, Anna Korwin-Piotrowska zwołała Zgromadzenie Ogólne Sędziów Trybunału Konstytucyjnego. W porządku obrad znalazła się m.in. kwestia projektu budżetu TK na 2027 rok. 

Problem w tym, że również samo zwołanie zgromadzenia jest przedmiotem sporu. Strona Bogdana Święczkowskiego nie uznaje decyzji Korwin-Piotrowskiej, a przeciwnicy jej działań kwestionują jej uprawnienia do kierowania pracami Trybunału. 

Wtorek ma być więc kolejnym dniem, w którym okaże się, czy obie grupy sędziów będą w stanie dojść do porozumienia, czy też konflikt będzie się dalej pogłębiał.

Konfederacja zapowiada protest

Podczas rzeszowskiej konferencji przedstawiciele Konfederacji zapowiedzieli również manifestację w obronie Trybunału Konstytucyjnego.

Protest ma odbyć się w sobotę o godz. 12 przed Podkarpackim Urzędem Wojewódzkim w Rzeszowie. Organizatorzy zapraszają osoby, które chcą zamanifestować poparcie dla niezależności instytucji państwowych i przestrzegania konstytucyjnych zasad.

Konfederacja ponowiła także postulat samorozwiązania Sejmu i przeprowadzenia przedterminowych wyborów parlamentarnych.

Jeżeli rządzący uważają, że mają rację, powinni poddać się weryfikacji wyborczej. Niech społeczeństwo rozstrzygnie, kto ma mandat do sprawowania władzy - mówił Piotr Pomykała.

Na zakończenie konferencji przedstawiciele ugrupowania poinformowali również o organizowanym z Podkarpacia wyjeździe na Marsz Niepodległości w Warszawie 11 listopada, którego tegoroczne hasło brzmi „Polak w Polsce gospodarzem”.

Spór, który wciąż nie ma rozstrzygnięcia

Sytuacja wokół Trybunału Konstytucyjnego pozostaje więc otwarta. Spór dotyczy nie tylko tego, kto powinien kierować instytucją, ale także statusu części jej sędziów, sposobu podejmowania decyzji oraz granic kompetencji poszczególnych organów państwa.

Jednoznaczne określenie jednej ze stron jako „legalnej”, a drugiej jako „nielegalnej” byłoby obecnie przedstawieniem stanowiska politycznego jako rozstrzygniętego faktu. Ostateczna ocena prawna poszczególnych działań pozostaje przedmiotem sporu.

Właśnie dlatego najbliższe dni mogą mieć kluczowe znaczenie dla dalszego funkcjonowania Trybunału Konstytucyjnego.