Tekst po weryfikacji Elżbiety Koziarskiej, dyrektor Krajowego Biura Wyborczego Delegatury w Tarnobrzegu.
1. Kiedy odbędzie się referendum i w jakich godzinach będą otwarte lokale?
Referendum odbędzie się w niedzielę, 30 sierpnia 2026 roku. Lokale będą czynne od godz. 7 do 21. Osoby, które znajdą się w kolejce przed godz. 21, powinny mieć możliwość oddania głosu. Termin i godziny głosowania wskazał Komisarz Wyborczy w Tarnobrzegu.
2. Czego dokładnie dotyczy referendum?
Na karcie znajdzie się jedno pytanie:
„Czy jest Pani/Pan za odwołaniem Rady Powiatu Kolbuszowskiego przed upływem kadencji?”
Zaznaczenie odpowiedzi „TAK” oznacza poparcie odwołania Rady. Zaznaczenie „NIE” oznacza sprzeciw wobec jej odwołania. Referendum nie dotyczy odwołania pojedynczego radnego ani bezpośredniego odwołania starosty.
3. Kto może wziąć udział w referendum?
Głosować może obywatel Polski, który najpóźniej 30 sierpnia ukończy 18 lat, stale mieszka na terenie powiatu kolbuszowskiego i posiada czynne prawo wyborcze do Rady Powiatu. Musi być również ujęty w Centralnym Rejestrze Wyborców. Samo przebywanie lub czasowe zamieszkiwanie na terenie powiatu nie daje prawa głosowania w referendum powiatowym.
Prawa głosu nie mają osoby pozbawione praw publicznych lub wyborczych prawomocnym orzeczeniem albo ubezwłasnowolnione.
4. Czy głosują tylko mieszkańcy miasta i gminy Kolbuszowa?
Nie. Jest to referendum powiatowe, dlatego mogą w nim uczestniczyć uprawnieni mieszkańcy wszystkich sześciu gmin powiatu kolbuszowskiego: Kolbuszowej, Cmolasu, Dzikowca, Majdanu Królewskiego, Niwisk i Raniżowa.
5. Gdzie można sprawdzić swój lokal referendalny?
Wykazy obwodów i lokali zostały opublikowane w biuletynach informacji publicznej poszczególnych gmin oraz na stronie Państwowej Komisji Wyborczej (https://wybory.gov.pl/referendum_lokalne_2024_2029/pl/4463/organy_wyborcze/komisje_obwodowe)
Nie należy automatycznie zakładać, że głosowanie odbędzie się tam, gdzie podczas ostatnich wyborów. Dla przeprowadzenia głosowania w zarządzonym referendum powiatowym wprowadzono m.in. następujące zmiany obwodowych komisji do spraw referendum:
- w Zarębkach lokal nr 9 będzie mieścił się w remizie OSP pod numerem 61, a nie w szkole podstawowej;
- w Zielonce lokal nr 4 przeniesiono z Domu Ludowego pod numerem 93 do siedziby OSP pod numerem 16;
- w Ostrowach Tuszowskich lokal nr 4 będzie przeniesiony z Centrum Edukacji Ekologicznej "Puszcza Sandomierska" do Szkoły Podstawowej w Ostrowach Tuszowskich 100a.
6. Czy można zagłosować w dowolnym lokalu na terenie powiatu?
Nie. Głos należy oddać w obwodzie właściwym dla stałego miejsca zamieszkania, w którym wyborca jest ujęty w Centralnym Rejestrze Wyborców.
W referendum lokalnym nie można pobrać zaświadczenia i zagłosować w dowolnym miejscu w kraju, jak ma to miejsce w wyborach prezydenckich czy parlamentarnych. Nie ma również możliwości głosowania za granicą.
7. Jaki dokument należy zabrać?
Należy mieć dokument pozwalający komisji potwierdzić tożsamość. Może to być dowód osobisty, paszport, prawo jazdy albo inny dokument ze zdjęciem, jeżeli nie budzi wątpliwości komisji.
Tożsamość można również potwierdzić za pomocą aktualnej aplikacji mObywatel. Trzeba jednak uruchomić aplikację – samo zdjęcie lub zrzut ekranu dokumentu może nie wystarczyć do weryfikacji. Taką możliwość potwierdzają wytyczne Państwowej Komisji Wyborczej.
8. Jak prawidłowo oddać głos?
Na karcie będą dwie kratki – przy odpowiedzi „TAK” i przy odpowiedzi „NIE”. Aby oddać ważny głos, należy postawić znak „X” tylko w jednej z nich.
Za znak „X” uznaje się co najmniej dwie linie przecinające się w obrębie kratki. Nie trzeba kreślić go od linijki.
9. Kiedy głos będzie nieważny?
Głos będzie nieważny, jeśli wyborca:
- postawi znak „X” w obu kratkach;
- nie postawi znaku „X” w żadnej kratce;
Dopiski lub komentarze umieszczone poza kratkami nie unieważniają głosu, jeżeli w jednej kratce prawidłowo postawiono znak „X”. Nieważna będzie natomiast karta nieopatrzona pieczęcią komisji. Sposób głosowania określono w postanowieniu komisarza wyborczego.
10. Ile osób musi zagłosować, aby referendum było ważne?
W wyborach do Rady Powiatu Kolbuszowskiego przeprowadzonych 7 kwietnia 2024 roku wzięło udział 24 807 osób. Referendum będzie ważne, jeśli uczestniczyć w nim będzie co najmniej trzy piąte tej liczby, czyli 14 885 osób.
Do frekwencji liczy się liczba ważnych kart wyjętych z urn. Oznacza to, że karta z nieważnym głosem, np. bez zaznaczonej odpowiedzi, nadal będzie uwzględniona przy obliczaniu udziału w referendum. Oficjalny próg potwierdził Komisarz Wyborczy w Tarnobrzegu.
11. Ile głosów potrzeba do odwołania rady?
Najpierw musi zostać osiągnięty próg 14 885 uczestników. Następnie za odpowiedzią „TAK” musi opowiedzieć się więcej niż połowa osób, które oddały ważne głosy.
Jeżeli więcej niż połowa ważnych głosów padnie na odpowiedź „NIE”, Rada nie zostanie odwołana. Przy obliczaniu tej większości nie uwzględnia się głosów nieważnych.
12. Co się stanie, jeśli frekwencja będzie zbyt niska?
Referendum zostanie uznane za nieważne, a Rada Powiatu Kolbuszowskiego będzie nadal działała do końca kadencji. Nie będzie miało znaczenia, jak rozłożyły się głosy „TAK” i „NIE”. Nawet zdecydowana przewaga zwolenników odwołania Rady niczego nie zmieni, jeżeli nie zostanie osiągnięty wymagany próg.
13. Czy odwołanie rady oznacza również odwołanie starosty?
Referendum formalnie dotyczy odwołania Rady Powiatu Kolbuszowskiego. Jeżeli jednak referendum będzie ważne i większość ważnych głosów zostanie oddana za odwołaniem Rady, zakończy się również działalność Zarządu Powiatu Kolbuszowskiego.
Oznacza to, że swoje funkcje stracą starosta, wicestarosta i pozostali członkowie zarządu. Skutek prawny nie nastąpi jednak natychmiast po zamknięciu lokali, lecz po oficjalnym ogłoszeniu protokołu wyniku referendum w Dzienniku Urzędowym Województwa Podkarpackiego. Wynika to z art. 67 ustawy o referendum lokalnym.
14. Kto będzie kierował powiatem po ewentualnym odwołaniu rady?
Prezes Rady Ministrów wyznaczy osobę, która tymczasowo przejmie wykonywanie zadań i kompetencji Rady Powiatu oraz Zarządu Powiatu. Będzie ona kierowała powiatem do czasu wyłonienia nowych organów.
Premier zarządzi również przedterminowe wybory do Rady Powiatu. Powinny się one odbyć w ciągu 90 dni od wystąpienia przyczyny ich przeprowadzenia. Jeżeli jednak zostanie wniesiony protest przeciwko ważności referendum, wyborów nie zarządza się do czasu jego rozstrzygnięcia.
15. Kiedy poznamy wyniki i czy można je zakwestionować?
Wyniki z poszczególnych obwodów będą wywieszane w lokalach obwodowych komisji do spraw referendum po zakończeniu liczenia głosów. Powiatowa Komisja do spraw Referendum poda zbiorczy wynik po otrzymaniu protokołów ze wszystkich komisji obwodowych. Pierwszych pełnych danych można się więc spodziewać w nocy z 30 na 31 sierpnia lub w poniedziałek.
Oficjalny protokół zostanie ogłoszony przez wojewodę w Dzienniku Urzędowym Województwa Podkarpackiego. Od dnia tej publikacji biegnie siedmiodniowy termin na wniesienie protestu do właściwego sądu okręgowego.
Protest może złożyć każdy mieszkaniec uprawniony do udziału w referendum, jeżeli doszło do naruszenia przepisów, które mogło istotnie wpłynąć na wynik. Sąd okręgowy powinien rozpatrzyć protest w ciągu 14 dni.
16. Czy będzie obowiązywała cisza referendalna?
Tak. Cisza referendalna rozpoczyna się na 24 godziny przed dniem referendum i trwa aż do zakończenia głosowania. Oznacza to, że zaczyna obowiązywać o godz. 24.00 w nocy z piątku 28 sierpnia na sobotę 29 sierpnia i trwa do zakończenia głosowania 30 sierpnia, czyli do godz. 21.00. Jeśli jednak głosowanie w którejś z obwodowych komisji zostanie przedłużone, cisza referendalna będzie obowiązywać aż do jego zakończenia.
W czasie ciszy referendalnej zabronione jest zwoływanie zgromadzeń, organizowanie pochodów i manifestacji, wygłaszanie przemówień, rozdawanie ulotek, a także prowadzenie w jakikolwiek inny sposób agitacji związanej z referendum. W tym okresie nie wolno również podawać do publicznej wiadomości wyników badań i sondaży opinii publicznej dotyczących przewidywanych zachowań mieszkańców w referendum, jego wyników, a także sondaży przeprowadzanych w dniu głosowania.
Komentarze (0)