Program „Czyste Powietrze” to rządowy program dotacji skierowany do właścicieli domów jednorodzinnych. Jego głównym celem jest walka ze smogiem oraz zmniejszenie zużycia energii poprzez wymianę starych pieców (tzw. kopciuchów) na ekologiczne źródła ciepła oraz kompleksową termomodernizację budynków.
W ramach programu możesz uzyskać bezzwrotne dofinansowanie m.in. na:
- Wymianę źródła ciepła: zakup i montaż nowoczesnych pomp ciepła, kotłów na pellet czy podłączenie do sieci ciepłowniczej.
- Termomodernizację: ocieplenie ścian, stropu i podłogi oraz wymianę okien i drzwi.
- Inne elementy: montaż paneli fotowoltaicznych, instalacji centralnego ogrzewania czy wentylacji mechanicznej (rekuperacji).
Wysokość wsparcia (w formie dotacji lub dotacji z prefinansowaniem) zależy od Twoich dochodów i jest podzielona na trzy progi: podstawowy, podwyższony i najwyższy. W przypadku najwyższego progu możesz otrzymać nawet do 100% zwrotu kosztów, jednak maksymalna kwota dotacji jest ograniczona limitami.
O środki mogą ubiegać się osoby fizyczne, których roczny dochód nie przekracza 135 tys. zł.
Oszustwo w programie Czyste Powietrze? Trzeba działać
Jak czytamy na stronie Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Rzeszowie, osoby korzystające z programu „Czyste Powietrze” powinny reagować, jeśli wykonawca nie dotrzymał warunków umowy, wykonał prace nierzetelnie albo dopuścił się oszustwa.
Fundusz podkreśla, że chodzi nie tylko o pieniądze, ale również o odpowiedzialność beneficjenta i jego prawa. W praktyce oznacza to, że mieszkaniec, który podpisał umowę z wykonawcą, może domagać się poprawek, obniżenia ceny, naprawienia szkody, zwrotu pieniędzy, a w razie potrzeby także skierować sprawę do odpowiednich instytucji lub sądu.
Krótko mówiąc: jeśli ktoś obiecał pompę ciepła, a zostawił po sobie tylko kurz, nerwy i fakturę jak z kosmosu, nie warto machać ręką.
Masz prawo odstąpić od umowy
WFOŚiGW przypomina, że konsumenci mają prawo do bezkosztowego odstąpienia od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa albo na odległość.
Jeśli umowa została podpisana poza lokalem firmy, na przykład w domu klienta, można z niej zrezygnować w ciągu 14 dni. Jeżeli umowę zawarto podczas nieumówionej wizyty w domu, termin ten wynosi 30 dni.
Jeszcze więcej czasu ma osoba, której nie poinformowano o prawie odstąpienia od umowy. W takim przypadku można zrezygnować nawet w ciągu 12 miesięcy.
Fundusz radzi także, aby - jeśli to możliwe - nie zgadzać się na rozpoczęcie usługi przed upływem terminu na odstąpienie od umowy. Może to później utrudnić skorzystanie z tego prawa.
Przykładowy wzór oświadczenia o odstąpieniu od umowy można znaleźć na stronie programu Czyste Powietrze. Wystarczy podmienić fikcyjne dane na swoje, podpisać dokument i wysłać go do wykonawcy.
Prawo jest po stronie klienta
Jak informuje WFOŚiGW, beneficjent programu ma prawo do rzetelnej usługi zgodnej z umową. Wykonawca odpowiada za nienależyte wykonanie prac, czyli między innymi za fuszerkę, niedbałość albo niewykonanie ustalonego zakresu robót.
Poszkodowana osoba może domagać się naprawy szkody, obniżenia ceny lub zwrotu pieniędzy. Przysługują jej również uprawnienia z tytułu rękojmi albo gwarancji.
Jeżeli sprawy nie uda się załatwić polubownie, możliwe jest dochodzenie swoich praw w sądzie. W trudnej sytuacji materialnej można ubiegać się o zwolnienie z kosztów sądowych.
Kiedy powinna zapalić się czerwona lampka?
WFOŚiGW wskazuje kilka sytuacji, które powinny wzbudzić szczególną czujność. Pierwsza z nich to fuszerka zamiast fachowej pracy. Chodzi na przykład o montaż niezgodny ze standardami programu, ocieplenie ścian bez wykończenia tynkiem, brak montażu parapetów zewnętrznych albo brak podłączenia nowego źródła ciepła do instalacji w budynku.
Problemem może być również brak zamówionych urządzeń, na przykład pompy ciepła, albo sama dostawa sprzętu bez jego instalacji.
Kolejna grupa zagrożeń to ukryte koszty i finansowe pułapki. Fundusz radzi, aby porównywać oferty na te same urządzenia, materiały i usługi. Podejrzane powinny być zawyżone ceny, na przykład drzwi dużo droższe niż w sklepach budowlanych albo koszt ocieplenia za metr kwadratowy znacząco wyższy niż u innych fachowców.
Fałszywe dokumenty i znikający wykonawca
Niepokojącym sygnałem są też fikcyjne usługi, na przykład płukanie instalacji grzewczej, którego w rzeczywistości nie wykonano, albo wymiana mniejszej liczby kaloryferów niż ta wskazana w protokole odbioru.
WFOŚiGW ostrzega również przed fałszywymi dokumentami. Chodzi m.in. o podrobione faktury, różne czcionki, brak logo, skreślenia, dopiski bez podpisów, błędne kwoty, dziwne daty, sztuczne pieczęcie czy komputerowe podpisy.
Poważnym problemem są także nieprawdziwe oświadczenia i sfałszowane podpisy, na przykład na protokole odbioru prac.
Do tego dochodzi celowe wprowadzanie w błąd: brak kart produktów, etykiet energetycznych, gwarancji, instrukcji użytkowania urządzeń czy protokołów odbioru. Zdarza się też najprostszy, ale bardzo bolesny scenariusz: zaliczka wpłacona, a wykonawca znika bez śladu.
Co zrobić krok po kroku?
Pierwszy krok to zebranie dokumentów. WFOŚiGW radzi, aby zabezpieczyć umowę z wykonawcą, faktury, paragony, potwierdzenia przelewów, korespondencję SMS, e-maile, pisma, zdjęcia stanu prac „przed” i „po” oraz protokół odbioru, jeśli został podpisany. Im więcej dowodów, tym lepiej.
Drugi krok to reklamacja. Należy napisać do wykonawcy, opisać problem, wskazać swoje żądania, na przykład wykonanie poprawek albo zwrot pieniędzy, i wyznaczyć termin na odpowiedź, np. 14 dni. Pismo najlepiej wysłać z potwierdzeniem odbioru i zachować kopię dla siebie.
Trzeci krok to zgłoszenie nierzetelnego wykonawcy. Jeśli istnieje podejrzenie przestępstwa, np. fałszerstwa dokumentów albo wyłudzenia pieniędzy, sprawę można zgłosić policji lub prokuraturze.
W przypadku nieuczciwych praktyk rynkowych można zawiadomić Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Dotyczy to m.in. wprowadzania w błąd co do zakresu prac i kosztów, wywierania presji na podpisanie umowy czy gróźb związanych z rzekomymi konsekwencjami odmowy.
Nieprawidłowości można zgłaszać także mailowo na adres: nieprawidlowosci@nfosigw.gov.pl.
Powiadom fundusz, w którym składałeś wniosek
WFOŚiGW przypomina, że o problemie należy powiadomić również wojewódzki fundusz, w którym składany był wniosek o dotację. Jeśli sprawa dotyczy dofinansowania, fundusz może wstrzymać wypłatę środków wykonawcy albo zażądać korekty.
To ważne szczególnie wtedy, gdy wykonawca ma otrzymać pieniądze bezpośrednio z programu. Im szybciej beneficjent zgłosi problem, tym większa szansa na ograniczenie strat.
Kiedy zostaje sąd?
Jeżeli reklamacje, zgłoszenia i próby kontaktu nie przynoszą efektu, można rozważyć skierowanie sprawy do sądu. Wcześniej możliwe jest wysłanie wezwania do zapłaty.
Roszczeń można dochodzić w sądzie cywilnym. Osoby w trudnej sytuacji materialnej mogą ubiegać się o zwolnienie z opłat sądowych.
Alternatywą może być mediacja albo arbitraż. Mediacja pozwala na polubowne rozwiązanie sporu przy wsparciu bezstronnego mediatora. Arbitraż jest bardziej formalny - arbiter podejmuje wiążącą decyzję. W Polsce działają różne sądy arbitrażowe, m.in. przy Konfederacji Lewiatan czy Krajowej Izbie Gospodarczej.
Przydatne kontakty
Osoby, które mają problem z programem „Czyste Powietrze”, mogą szukać informacji na stronie czystepowietrze.gov.pl albo pod numerem telefonu 22 340 40 80. Infolinia działa w dni robocze w godzinach 8:00-16:00.
Pomoc konsumencką można uzyskać także przez stronę poradydlakonsumentow.pl oraz pod numerami telefonów: 801 440 220 i 222 66 76 76. Infolinia działa w dni robocze w godzinach 10:00-18:00.
Najważniejsza zasada? Nie czekać. Im szybciej poszkodowany zbierze dokumenty, zgłosi sprawę i zabezpieczy swoje interesy, tym większa szansa, że nieuczciwy wykonawca nie zdąży zniknąć razem z pieniędzmi.
Komentarze (0)