Reklama

Święty czas

Opublikowano: czw, 13 kwi 2017 16:00
Autor:

Święty czas - Zdjęcie główne
UDOSTĘPNIJ NA: UDOSTĘPNIJ NA:

Przeczytaj również:

WIADOMOŚCI Wielki Tydzień, który właśnie trwa, to czas przygotowania do najważniejszego dla chrześcijan wydarzenia – Zmartwychwstania Jezusa. Nasi przodkowie byli święcie przekonani, że te dni należy przeżyć, trzymając się ściśle określonych zwyczajów. Wszystkie miały zapewnić pomyślność, dostatek, powodzenie, a także uchronić przed działaniem złych mocy.

Świętowanie Wielkiego Tygodnia rozpoczynała Niedziela Palmowa. Nasi przodkowie nie wyobrażali sobie, aby tego dnia nie poświęcić w kościele symbolicznej palmy. Te nieco różniły się wyglądem od znanych nam współcześnie. – Na naszym terenie palmy były niskie, miały zazwyczaj 40 – 50 centymetrów długości. Obowiązkowo musiały zawierać trzcinę, bazie, gałązki jałowca albo jakiegoś kolczastego krzewu. Najczęściej przyozdabiano je barwinkiem i całość owijano łykiem albo sznurkiem lnianym – wyjaśnia Jolanta Dragan, etnograf z Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej. Bibułkowe ozdoby, bez którym dziś trudno wyobrazić sobie wielkanocną palmę, pojawiły się nieco później. – Od zawsze palma postrzegana była jako symbol życia. Dołączanie pięknych, ale martwych kwiatów, niekoniecznie współgrało z wymową tego symbolu. Tym niemniej od wielu już lat przyjęło się, że palmę zdobi się kwiatami z bibuły. Jest to taki zupełnie nieszkodliwy powiew współczesności – zaznacza nasza rozmówczyni.

Krzyżyk na demony
Poświęcona palma miała uchronić ludzi i całe gospodarstwo przed działaniem złych mocy. Zaraz po poświęceniu domownicy mieli obowiązek zjeść "kotka", czyli bazię, co miało ustrzec przed chorobami gardła. Z pozostałych gałązek, z których wykonana była palma, robiono specjalne krzyżyki. – Te w Niedzielę Wielkanocną zatykano w rogi pola, żeby chroniły przed wszelkim nieszczęściem. Część przybijano także nad wejściem do obory, co miało uchronić zwierzęta. Ludzie głęboko wierzyli, że świat pełen jest tajemniczych sił, demonów, czarownic, które bardzo chciały zaszkodzić człowiekowi. Wieszanie krzyżyków było jednym ze sposobów ochrony – wyjaśnia etnograf.

Poświęconą palmę wieszano w izbie, za obrazem, albo ustawiano w oknie. W ciągu roku miała ona przede wszystkim chronić dom. – Już w Wielką Sobotę albo w Wielką Niedzielę, to zależało od miejscowości, a nawet od domu, gospodarz brał palmę i wodę, którą poświęcił wcześniej kapłan, żegnał się i obchodził wszystkie kąty w chałupie. Wodą święcił nie tylko izbę, ale także całe podwórko – zaznacza Jolanta Dragan. – Czasem, przy okazji różnych chorób, odpędzania jakiś niedobrych sił, chałupę trzeba było okadzić. Najczęściej używano wtedy wianków święconych podczas oktawy Bożego Ciała, ale bardzo często też kawałeczka palmy. Z kolei jak była burza, to zdarzało się, że w oknie, obok zapalonej gromnicy, kładziono także palmę. Ta, według wierzeń, miała chronić przed uderzeniem piorunów – wylicza nasza rozmówczyni. Palma miała też swoje zastosowanie w gospodarstwie. Używano jej m.in. podczas pierwszego wypasu krów. Z kolei fragment sznurka, którym wiązano palmę, wprawiano do bata i poganiano nim zwierzęta. 

Więcej w 15 numerze Tygodnika Korso Kolbuszowskie

UDOSTĘPNIJ NA: UDOSTĘPNIJ NA:
wróć na stronę główną

Zarejestruj się w serwisie, aby korzystać z rozszerzonych możliwości portalu m.in. czytać ekskluzywne materiały PREMIUM dostępne tylko dla zalogowanych użytkowników i prowadzić dyskusję na portalowym forum i aby Twoje komentarze były wyróżnione.

e-mail
hasło

Nie masz konta? ZAREJESTRUJ SIĘ Zapomniałeś hasła? ODZYSKAJ JE

Komentarze (0)

Wysyłając komentarz akceptujesz regulamin serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania. Jak to zrobić dowiesz się w zakładce polityka prywatności.