Główny Inspektorat Sanitarny przedstawił informacje dotyczące sytuacji epidemiologicznej w Polsce i na świecie oraz działań prowadzonych w czasie wakacji.
W komunikacie GIS pojawiają się zarówno dane dotyczące chorób zakaźnych, jak i wyniki kontroli punktów gastronomicznych, które latem działają szczególnie intensywnie. Sanepid przypomina też o nowych możliwościach zgłaszania interwencji przez aplikację mObywatel oraz o zasadach bezpieczeństwa w branży beauty.
Jak informuje GIS, w Demokratycznej Republice Konga trwa epidemia choroby Ebola. Do tej pory potwierdzono 3695 zachorowań i blisko 1625 zgonów. W regionie, gdzie rozwija się choroba, około 78 procent osób z kontaktu udało się objąć nadzorem epidemiologicznym.
Inaczej sytuacja wyglądała w Ugandzie. Tam, jak przekazuje GIS, wszystkie kontakty udało się objąć nadzorem. 28 lipca 2026 roku minister zdrowia Ugandy ogłosił zakończenie epidemii w tym kraju.
- Zarówno ECDC, jak i WHO uznają, że ryzyko zawleczenia chorób do Europy, w tym do Polski, jest bardzo niskie - wskazał Główny Inspektor Sanitarny.
Jednocześnie GIS zaleca śledzenie komunikatów Ministerstwa Spraw Zagranicznych, informacji publikowanych przez sanepid oraz map zagrożeń zdrowotnych na świecie.
WZW A, czyli żółtaczka pokarmowa
Główny Inspektor Sanitarny zwrócił uwagę, że ważnym problemem epidemiologicznym jest obecnie wirusowe zapalenie wątroby typu A, czyli tzw. żółtaczka pokarmowa.
Jak podaje GIS, w Polsce do połowy lipca potwierdzono ponad 1413 przypadków zachorowań. To ponadczterokrotny wzrost liczby zgłoszonych przypadków w porównaniu z ubiegłym rokiem.
- Źródła zakażeń to w większości szeroko pojęta gastronomia, a także droga płciowa, przede wszystkim w grupach MSM. Dla nas to ważny sygnał do zwiększenia aktywności edukacyjnej, promowania szczepień, zwłaszcza w grupach ryzyka, i zwrócenia szczególnej uwagi na higienę przygotowywania żywności - powiedział dr Paweł Grzesiowski.
„Nie ma wakacji od higieny”
W czasie wakacji Państwowa Inspekcja Sanitarna prowadzi wzmożony nadzór nad bezpieczeństwem żywności i żywienia.
Kontrole odbywały się od końca czerwca do końca lipca 2026 roku, przede wszystkim na terenach o zwiększonym ruchu turystycznym. Sprawdzano zakłady małej gastronomii, zakłady żywienia zbiorowego obsługujące zorganizowany wypoczynek dzieci i młodzieży oraz obiekty sezonowe.
Sanepid kontrolował także restauracje, bary i zakłady gastronomiczne działające przez cały rok, a także miejsca pobytu wakacyjnego oferujące wyżywienie: hotele, pensjonaty, gospodarstwa agroturystyczne, kwatery i schroniska.
Prawie 6 tys. kontroli
Jak wskazywała dr n. o zdr. Izabela Kucharska, zastępca Głównego Inspektora Sanitarnego, równolegle z planowanymi kontrolami prowadzono także kontrole interwencyjne, podejmowane po zgłoszeniach konsumentów i sygnałach o możliwych nieprawidłowościach.
W ramach wzmożonego nadzoru:
- Skontrolowano 4955 zakładów małej gastronomii oraz żywienia zbiorowego obsługującego zorganizowany wypoczynek.
- Skontrolowano 269 restauracji hotelowych oraz 284 miejsca pobytu wakacyjnego oferujące wyżywienie.
- Przeprowadzono 5733 urzędowe kontrole, w tym 348 interwencyjnych.
- Nieprawidłowości stwierdzono w 807 zakładach, czyli w około 14,7 procent wszystkich skontrolowanych obiektów.
- Nałożono 538 mandatów karnych na łączną kwotę 145 970 zł.
Co najczęściej wykrywano?
Najczęstsze nieprawidłowości dotyczyły warunków sanitarno-higienicznych pomieszczeń i wyposażenia. Sanepid wskazywał także na niewłaściwe przechowywanie żywności, nieprzestrzeganie zasad higieny przez personel oraz błędy w oznakowaniu żywności.
Szczególnie często problemem był brak informacji o alergenach.
- Część stwierdzanych uchybień miała charakter typowy dla sezonu letniego i wynikała z dużej rotacji personelu oraz uruchamiania sezonowych punktów gastronomicznych, często prowadzonych przez osoby rozpoczynające działalność lub zatrudniające pracowników z ograniczonym doświadczeniem w zakresie wymagań prawa żywnościowego - mówiła dr Izabela Kucharska.
Dlatego, oprócz kontroli, sanepid prowadził również działania informacyjne i edukacyjne skierowane do przedsiębiorców.
Dzieci mogą sprzedawać lemoniadę, ale są zasady
GIS odniósł się także do okazjonalnej sprzedaży lemoniady, owoców czy drobnych produktów przez dzieci. To częsty element wakacyjnych pikników, festynów, wydarzeń charytatywnych i sąsiedzkich.
Jak podkreślił dr Paweł Grzesiowski, ten rodzaj sprzedaży nie wymaga rejestracji działalności ani nadzoru Państwowej Inspekcji Sanitarnej, ale trzeba zachować podstawowe zasady bezpieczeństwa żywności.
Należy dbać o higienę, używać świeżych składników i odpowiednio przechowywać produkty. Ważna jest także ochrona żywności przed zanieczyszczeniami, wysoką temperaturą i kontaktem z osobami chorymi. Warto informować klientów o składnikach, które mogą wywoływać alergie.
- Dzieci zawsze powinny przygotowywać i sprzedawać produkty pod opieką osoby dorosłej - podkreślał dr Paweł Grzesiowski.
Zgłoszenia do sanepidu przez mObywatela
Od początku lipca interwencje do Państwowej Inspekcji Sanitarnej można zgłaszać również przez aplikację mObywatel.
To nowy kanał kontaktu, który ma ułatwić szybkie przekazywanie informacji o sytuacjach mogących mieć wpływ na zdrowie publiczne. Jak poinformował dr Paweł Grzesiowski, od uruchomienia usługi 1 lipca 2026 roku zgłoszono 948 interwencji.
Większość zgłoszeń pochodziła z największych miast: Warszawy, Krakowa, Wrocławia, Poznania, Gdańska i Katowic. Ponad 80 procent zgłoszeń dotyczyło obiektów, a pozostałe produktów.
W przypadku obiektów najczęściej chodziło o stan higieniczno-sanitarny, żywienie, jakość wody czy warunki pracy. Zgłoszenia dotyczące produktów obejmowały prawie wyłącznie żywność i suplementy diety.
Szybszy kontakt z inspekcją
Nowa funkcjonalność w aplikacji mObywatel pozwala zgłaszać nieprawidłowości bezpośrednio z telefonu, bez konieczności korzystania z przeglądarki internetowej.
Zgłoszenia przesłane przez aplikację trafiają do Państwowej Inspekcji Sanitarnej tak samo jak te przekazywane przez formularz online na platformie e-Sanepid. Według GIS to kolejny krok w rozwoju usług cyfrowych i ułatwianiu obywatelom kontaktu z administracją publiczną.
Wytyczne dla branży beauty
GIS przygotował również wytyczne dla branży beauty.
Dotyczą one usług, przy których może dojść do naruszenia ciągłości skóry lub tkanek. W takich sytuacjach istnieje ryzyko przeniesienia bakterii, wirusów, grzybów i pasożytów.
- Prawidłowe postępowanie podczas wykonywania zabiegów chroni zarówno klienta, jak i osoby wykonujące zabiegi, przed zakażeniami takimi jak m.in. WZW typu B i C, HIV, opryszczka, a także zakażenia skóry i oczu, grzybice czy choroby pasożytnicze - wskazywał dr Paweł Grzesiowski.
Jak podkreśla GIS, stosowanie odpowiednich procedur nie jest wyłącznie dobrą praktyką. W przypadku usług związanych z naruszeniem ciągłości tkanek wynika również z przepisów prawa.
Dla kogo są wytyczne?
Wytyczne są przeznaczone dla osób świadczących usługi w branży beauty.
Dotyczą m.in. fryzjerów, kosmetologów, kosmetyczek, osób wykonujących manicure i pedicure, tatuatorów, osób wykonujących piercing, przedsiębiorców prowadzących salony beauty oraz osób odpowiedzialnych za organizację pracy.
Dokument opisuje m.in. zasady dotyczące miejsca świadczenia usług, higieny personelu, narzędzi, sprzętu, materiałów i dekontaminacji. Zawiera też zasady postępowania dla różnych rodzajów usług, zarówno tych z użyciem narzędzi naruszających ciągłość skóry, jak i tych, które jej nie naruszają.
Letnia Akademia Sanepidu
GIS zapowiada również kontynuację działań edukacyjnych w ramach Letniej Akademii Sanepidu.
Na stronie internetowej i w mediach społecznościowych inspektoratu mają pojawiać się porady dotyczące bezpiecznych wakacji, w tym bezpieczeństwa żywności. Sanepid przypomina, że codzienne decyzje dotyczące zakupu produktów, ich przechowywania, przygotowywania i spożywania mogą wpływać na zdrowie i samopoczucie.
Co to oznacza dla mieszkańców?
Wakacje to czas wyjazdów, festynów, dożynek, pikników i częstszego korzystania z gastronomii.
Dlatego sanepid przypomina o podstawowych zasadach: myciu rąk, zwracaniu uwagi na świeżość jedzenia, warunki przechowywania produktów i higienę miejsc, w których kupujemy posiłki.
W przypadku zauważenia nieprawidłowości można zgłosić sprawę do Państwowej Inspekcji Sanitarnej, także przez aplikację mObywatel. Najważniejszy przekaz GIS jest prosty: wakacje nie zwalniają z ostrożności. Dotyczy to zarówno przedsiębiorców, jak i klientów.
Komentarze (0)