Sytuacja finansowa szpitali powiatowych w Polsce staje się coraz trudniejsza. Rosnące zadłużenie, problemy z finansowaniem świadczeń przez Narodowy Fundusz Zdrowia i wysokie koszty zatrudnienia sprawiają, że wiele placówek walczy o utrzymanie płynności finansowej.
Teraz pojawiło się kolejne zagrożenie. Zdaniem Ogólnopolskiego Związku Pracodawców Szpitali Powiatowych (OZPSP) projektowane zmiany dotyczące zatrudniania lekarzy mogą doprowadzić do ograniczenia dostępności leczenia, szczególnie w mniejszych miejscowościach.
Ponad 100 poradni i kilkadziesiąt oddziałów zagrożonych na Podkarpaciu
Niepokojące dane pochodzą z analizy przeprowadzonej wśród dyrektorów 17 szpitali powiatowych na Podkarpaciu.
Według ich ocen wprowadzenie nowych regulacji dotyczących zatrudniania lekarzy może zagrozić dalszemu funkcjonowaniu
115 poradni specjalistycznych oraz 68 oddziałów szpitalnych
Nie oznacza to, że podjęto już decyzje o ich zamknięciu. Są to prognozy przedstawione przez zarządzających placówkami, wskazujące na możliwe konsekwencje zmian prawnych.
Skala zagrożenia budzi jednak poważne obawy o przyszłość lokalnej opieki zdrowotnej.
Problem może szczególnie dotknąć mieszkańców mniejszych miast i miejscowości, którzy już dziś często muszą czekać na wizytę u specjalisty lub dojeżdżać do większych ośrodków.
Lekarz przyjmuje kilka godzin w tygodniu. Nowe przepisy mogą to zmienić
Jednym z największych problemów wskazywanych przez dyrektorów szpitali są projektowane regulacje dotyczące minimalnego wymiaru zatrudnienia lekarzy.
W rozważanych rozwiązaniach pojawia się wymóg pracy przez co najmniej połowę etatu, czyli około 19 godzin tygodniowo. W toku prac legislacyjnych analizowany jest również wariant jednej czwartej etatu, odpowiadający około 9,5 godziny tygodniowo.
Tymczasem wiele poradni specjalistycznych w szpitalach powiatowych działa dzięki lekarzom, którzy przyjmują pacjentów przez kilka godzin tygodniowo. Często są to specjaliści pracujący jednocześnie w kilku placówkach.
Zdaniem przedstawicieli OZPSP narzucenie sztywnych wymogów dotyczących czasu pracy może sprawić, że utrzymanie części poradni stanie się niemożliwe.
W praktyce oznaczałoby to konieczność szukania pomocy medycznej w innych miastach.
Szpitale toną w długach. Miliardy złotych zobowiązań
Problemy kadrowe to tylko część znacznie większego kryzysu.
Z danych przedstawionych podczas Szczytu Szpitali Powiatowych wynika, że w pierwszym półroczu 2026 roku aż 83 procent spośród 589 analizowanych placówek odnotowało stratę netto.
Łączny ujemny wynik finansowy przekroczył 6 miliardów złotych, a zobowiązania szpitali osiągnęły 41,1 miliarda złotych.
Według przedstawionych analiz blisko 250 placówek znalazło się na granicy niewypłacalności, a kolejnym 100 może grozić podobna sytuacja.
Przedstawiciele związku przekonują, że przyczyn problemów nie należy szukać wyłącznie w sposobie zarządzania szpitalami.
Wskazują przede wszystkim na niedoszacowanie kosztów leczenia, niewystarczające kontrakty z NFZ, brak pełnego pokrycia kosztów ustawowych podwyżek wynagrodzeń oraz opóźnienia w rozliczaniu świadczeń wykonanych ponad limity.
Szpitale muszą tymczasem regularnie wypłacać pensje, kupować leki i utrzymywać oddziały, niezależnie od tego, kiedy otrzymają pieniądze za wykonane świadczenia.
„Zamiast walizkowych lekarzy możemy doczekać się walizkowych pacjentów”
O trudnej sytuacji podkarpackich placówek mówił na antenie Radia Rzeszów Paweł Pikul, członek zarządu Ogólnopolskiego Związku Pracodawców Szpitali Powiatowych.
Jak przekazał, 15 spośród 18 analizowanych szpitali powiatowych w regionie zakończyło 2025 rok ze stratą. Jej średnia wysokość wynosiła początkowo około 12 milionów złotych na placówkę, choć późniejsze rozliczenia nadwykonań częściowo poprawiły te wyniki.
Jednym z najbardziej wyrazistych przykładów kryzysu jest szpital w Sanoku, którego zadłużenie przekroczyło 200 milionów złotych.
Paweł Pikul ostrzega jednak, że problem nie ogranicza się do jednej placówki.
- Sytuacja szpitala w Sanoku nie jest wyjątkiem. Podobne problemy dotyczą wielu placówek na Podkarpaciu i w całej Polsce. Dyskusja nie powinna sprowadzać się wyłącznie do zadłużenia czy kosztów zatrudnienia. Najważniejsze pytanie brzmi: gdzie będą leczyć się mieszkańcy, jeśli lokalne szpitale i poradnie zaczną ograniczać działalność? Zamiast „walizkowych lekarzy” możemy doczekać się „walizkowych pacjentów” - zmuszonych do podróżowania od miasta do miasta w poszukiwaniu dostępnego leczenia - ostrzega przedstawiciel OZPSP.
„Tak trudnej sytuacji jeszcze nie widziałem”
Waldemar Malinowski, prezes Ogólnopolskiego Związku Pracodawców Szpitali Powiatowych, podkreśla, że bez kompleksowych zmian w finansowaniu ochrony zdrowia sytuacja może się pogarszać.
- Od 26 lat pracuję w ochronie zdrowia i tak trudnej sytuacji jeszcze nie widziałem. Szpitale nie mają zapewnionego odpowiedniego finansowania, a my dokładamy im kolejne przepisy, które mogą uniemożliwić normalne funkcjonowanie poradni i oddziałów. Nikt nie neguje potrzeby uporządkowania wynagrodzeń lekarzy, ale nie można robić tego w oderwaniu od realiów funkcjonowania szpitali. Najpierw trzeba uporządkować cały system - finansowanie, wyceny świadczeń i wymagania dotyczące zatrudnienia. Inaczej zamiast naprawiać ochronę zdrowia, będziemy pogłębiać kryzys - podkreśla Waldemar Malinowski.
Co dalej ze szpitalami na Podkarpaciu?
OZPSP apeluje do rządu o przygotowanie wieloletniej strategii naprawy systemu ochrony zdrowia.
Wśród najważniejszych postulatów znajdują się zmiana zasad finansowania świadczeń, terminowe rozliczanie nadwykonań, dostosowanie wycen do rzeczywistych kosztów leczenia oraz stopniowe wprowadzanie nowych wymogów kadrowych.
Przedstawiciele szpitali domagają się również dokładnej analizy skutków proponowanych przepisów, zanim wejdą one w życie.
Na razie nie wiadomo, które konkretnie poradnie i oddziały na Podkarpaciu mogłyby zostać objęte ograniczeniami.
Dane dotyczące 115 poradni i 68 oddziałów są oceną ryzyka przedstawioną przez dyrektorów placówek, a nie listą jednostek przeznaczonych do likwidacji.
Jedno jest jednak pewne: ewentualne ograniczenie działalności szpitali powiatowych najmocniej odczuliby pacjenci, dla których lokalna placówka jest często jedynym łatwo dostępnym miejscem leczenia.
Komentarze (0)