To nie jest już wyłącznie problem dużych miast czy odległych miejscowości na wschodzie Polski. Zmiany demograficzne coraz wyraźniej widać również w powiecie kolbuszowskim.
Na koniec 2025 roku powiat liczył 60 684 mieszkańców. W porównaniu z 2020 rokiem oznacza to spadek o 1242 osoby, czyli około 2 proc. Jeszcze w 2010 roku mieszkańców było 62 881.
Co ważne, nie jest to efekt jednego złego roku. To proces, który trwa od lat.
Tylko jedna gmina zwiększyła liczbę mieszkańców
Największą częścią powiatu pozostaje gmina Kolbuszowa. W 2025 roku mieszkało w niej około 24 tys. osób.
W latach 2020-2025 liczba mieszkańców zmniejszyła się jednak o 497 osób. To największy ubytek liczbowy wśród wszystkich gmin powiatu.
Drugi pod względem liczby mieszkańców jest Majdan Królewski - 9491 osób. W ciągu pięciu lat ubyło tam 268 mieszkańców, czyli 2,75 proc. To właśnie największy procentowy spadek w powiecie.
Gmina Cmolas liczyła na koniec 2025 roku 7910 mieszkańców, czyli o 180 mniej niż w 2020 roku. Raniżów miał 6823 mieszkańców, a jego populacja zmniejszyła się o 179 osób. Dzikowiec liczył 6243 mieszkańców, o 149 mniej niż pięć lat wcześniej.
Jest jednak jeden wyjątek.
Niwiska idą pod prąd
Gmina Niwiska jako jedyna w powiecie zwiększyła liczbę mieszkańców w latach 2020-2025.
Na koniec 2025 roku mieszkało tam 6217 osób. W porównaniu z 2020 rokiem oznacza to wzrost o 31 mieszkańców, czyli około 0,5 proc.
Nie jest to ogromna zmiana, ale na tle pozostałych gmin jest znacząca.
Dane z raportu o stanie gminy pokazują przy tym, że sytuacja w poszczególnych miejscowościach Niwisk jest bardzo różna. W 2025 roku wzrosła liczba mieszkańców m.in. w Hucinie, Przyłęku i Leszczach, podczas gdy w samych Niwiskach liczba osób zameldowanych na pobyt stały spadła w stosunku do 2024 roku.
To pokazuje, że nawet w gminie, która ogółem jest na plusie, sytuacja nie jest jednakowa w każdej miejscowości.
Powiat traci mieszkańców, ale nie tylko przez wyjazdy
Sama liczba mieszkańców nie mówi jeszcze wszystkiego.
Na demografię wpływają dwa główne procesy: ruch naturalny, czyli urodzenia i zgony, oraz migracje.
W powiecie kolbuszowskim oba działają w kierunku zmniejszania liczby ludności.
Według danych za 2025 rok w powiecie urodziło się około 425 dzieci, natomiast zmarło 516 osób. Oznacza to ujemny przyrost naturalny - zgonów było o około 91 więcej niż urodzeń.
To bardzo ważna liczba.
Nawet gdyby z powiatu nie wyprowadziła się ani jedna osoba, sama różnica pomiędzy urodzeniami i zgonami powodowałaby zmniejszenie liczby mieszkańców.
Coraz mniej dzieci
Dobrym przykładem są Niwiska.
W 2025 roku na terenie gminy urodziło się 36 dzieci, podczas gdy rok wcześniej było ich 47. Jednocześnie odnotowano 46 zgonów.
Oznacza to, że przyrost naturalny wyniósł -10 osób.
Co ciekawe, jeszcze w 2018 roku w gminie Niwiska urodziły się 63 dzieci. W ciągu kilku lat liczba ta spadła więc o ponad 40 proc.
Nie oznacza to oczywiście, że wszystkie miejscowości przechodzą dokładnie taką samą zmianę. Pokazuje jednak szerszy problem - rodzi się coraz mniej dzieci.
To zjawisko obserwowane jest w całej Polsce.
Podkarpacie również się wyludnia
Powiat kolbuszowski nie jest wyjątkiem.
W 2025 roku liczba mieszkańców województwa podkarpackiego zmniejszyła się o 9237 osób. W regionie urodziło się około 12,8 tys. dzieci, podczas gdy zmarło około 19,5 tys. osób.
Przyrost naturalny był więc ujemny i wyniósł -3,2 na 1000 mieszkańców.
Również saldo migracji stałej było ujemne - z województwa więcej osób wyjechało, niż się do niego przeprowadziło.
Problem nie dotyczy więc wyłącznie Kolbuszowej czy okolicznych wsi.
Młodzi wyjeżdżają do większych miast?
Migracje są drugim elementem układanki.
W 2025 roku saldo migracji w powiecie kolbuszowskim wyniosło około -164 osoby. Oznacza to, że więcej osób wymeldowało się na pobyt stały, niż zameldowało się z innych miejsc.
Jeszcze ciekawsze jest to, że zdecydowana większość tego ubytku wynikała z migracji wewnętrznych.
Saldo migracji wewnętrznych wyniosło -151 osób, natomiast saldo migracji zagranicznych -13 osób.
Można więc powiedzieć, że głównym problemem nie są w tym przypadku wyłącznie wyjazdy za granicę.
Dużą rolę odgrywa przemieszczanie się mieszkańców w obrębie Polski - między innymi do większych miast i regionów oferujących inne możliwości edukacyjne czy zawodowe.
Nie oznacza to jednak, że każda osoba wyjeżdżająca z powiatu to młody człowiek. Dane o samym saldzie migracji nie pokazują dokładnie struktury wieku osób, które się przeprowadzają.
Kolbuszowa też traci mieszkańców przez migracje
W samej gminie Kolbuszowa w 2025 roku saldo migracji wyniosło około -58 osób.
Zameldowało się 177 osób, natomiast wymeldowało 238.
Jeszcze wyraźniej widać to w samym mieście Kolbuszowa, gdzie saldo migracji wyniosło około -53 osoby.
To ważne, bo często można spotkać się z przekonaniem, że mniejsze miejscowości tracą mieszkańców wyłącznie na rzecz największych metropolii.
Tymczasem sytuacja jest bardziej skomplikowana. Część osób przeprowadza się do sąsiednich gmin, część do Rzeszowa, Mielca czy innych miast, a część wyjeżdża poza region.
Nie wszędzie sytuacja wygląda tak samo
Statystyki powiatu mogą być mylące, jeśli spojrzymy na nie wyłącznie z góry.
W poszczególnych miejscowościach zachodzą różne procesy.
Raport gminy Niwiska pokazuje to bardzo dobrze.
W latach 2018-2025 liczba mieszkańców:
- w Hucinie wzrosła z 482 do 518,
- w Przyłęku z 802 do 821,
- w Leszczach z 255 do 273,
- w Siedlance wzrosła z 785 do 794.
Jednocześnie liczba mieszkańców samych Niwisk spadła z 1578 do 1541, a w Zapolu z 302 do 289.
Nie można więc powiedzieć, że każda wieś się wyludnia.
Powiat zmienia się nierównomiernie.
Niektóre miejscowości tracą mieszkańców, inne utrzymują swoją populację, a jeszcze inne mogą przyciągać nowych mieszkańców.
Coraz więcej starszych mieszkańców
Drugą stroną zmian demograficznych jest starzenie się społeczeństwa.
W 2025 roku osoby w wieku poprodukcyjnym stanowiły około 21,1 proc. mieszkańców powiatu kolbuszowskiego. Dla porównania udział mieszkańców w wieku przedprodukcyjnym wynosił 17,9 proc., a w wieku produkcyjnym 61 proc.
Oznacza to, że osób starszych jest więcej niż dzieci i młodzieży w wieku przedprodukcyjnym.
To nie jest wyłącznie kwestia statystyczna.
Za kilka czy kilkanaście lat może mieć wpływ na:
- liczbę uczniów w szkołach,
- zapotrzebowanie na miejsca opieki nad seniorami,
- transport publiczny,
- ochronę zdrowia,
- rynek pracy,
- funkcjonowanie lokalnych sklepów i usług.
Szkoły mogą odczuć to jako pierwsze
Demografia bardzo szybko przekłada się na edukację.
Jeżeli w danej miejscowości rodzi się mniej dzieci, po kilku latach oznacza to mniej przedszkolaków, a następnie mniej uczniów szkół podstawowych.
Dla samorządów może to oznaczać konieczność podejmowania trudnych decyzji dotyczących organizacji sieci szkół i transportu dzieci.
Z drugiej strony mniejsza liczba dzieci nie oznacza automatycznie likwidacji szkoły. Ostateczna sytuacja każdej placówki zależy od liczby uczniów, kosztów utrzymania, lokalnych warunków oraz decyzji samorządu.
To nie jest jeszcze "wymierający powiat"
Sformułowanie "wsie pustoszeją" jest chwytliwe, ale rzeczywistość jest bardziej złożona.
Powiat kolbuszowski nadal ma ponad 60 tys. mieszkańców. Ma działające szkoły, przedsiębiorstwa, rozwijające się firmy i miejscowości, w których powstają nowe domy.
Problem polega na kierunku zmian.
W latach 2020-2025 mieszkańców ubyło w pięciu z sześciu gmin. W tym samym czasie tylko Niwiska znalazły się na plusie.
Jeżeli podobny trend będzie utrzymywał się przez kolejne lata, konsekwencje będą coraz bardziej widoczne.
Największym wyzwaniem będzie zatrzymanie młodych
Dla przyszłości powiatu szczególnie ważne będzie to, czy młodzi mieszkańcy będą chcieli tutaj zostać.
Nie chodzi wyłącznie o liczbę miejsc pracy.
Na decyzję o miejscu zamieszkania wpływają także:
- ceny mieszkań i działek,
- dostęp do szkół,
- transport,
- dostęp do lekarzy,
- oferta kulturalna i sportowa,
- możliwość pracy zdalnej,
- czas dojazdu do większych miast.
Powiat kolbuszowski znajduje się w interesującym położeniu - stosunkowo blisko Rzeszowa i Mielca, a jednocześnie oferuje znacznie bardziej wiejski charakter życia.
To może być atut.
Demografia zmieni powiat bardziej, niż nam się wydaje
Liczby są bezlitosne, ale nie muszą oznaczać katastrofy.
Powiat kolbuszowski nie jest jedynym miejscem w Polsce, które mierzy się z mniejszą liczbą urodzeń, starzeniem się mieszkańców i migracjami.
Najważniejsze jest jednak to, jak samorządy odpowiedzą na te zmiany.
Bo za każdą liczbą w statystykach stoją konkretni ludzie.
425 urodzeń to 425 nowych mieszkańców, którzy w 2025 roku pojawili się w naszym powiecie. 516 zgonów to 516 osób, których zabrakło. -164 osoby salda migracji oznaczają natomiast, że kolejnych mieszkańców ubyło w wyniku przeprowadzek.
To właśnie z takich małych zmian każdego roku powstaje wielka zmiana demograficzna.
I od tego, czy uda się stworzyć warunki, w których młodzi będą chcieli tutaj mieszkać, pracować i zakładać rodziny, zależy to, jak będzie wyglądał powiat kolbuszowski za 10, 20 i 30 lat.
Komentarze (0)