Meble kolbuszowskie w Sandomierzu. Historyczne wydarzenie w świecie rzemiosła [ZDJĘCIA]

Jak przekazało Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej, na wystawie znalazło się ponad czterdzieści wyjątkowych obiektów, pochodzących zarówno ze zbiorów muzealnych, jak i od prywatnych kolekcjonerów z całej Polski. Wszystkie łączy wspólny rodowód – zostały wykonane w słynnych pracowniach kolbuszowskich, które przez dekady stanowiły jedną z najbardziej rozpoznawalnych marek stolarskich w kraju.

Ekspozycję współtworzy m.in. Anna Piera, historyk sztuki z Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej, która pełni funkcję współkuratorki. W salach sandomierskiego zamku zaprezentowano meble reprezentujące różne epoki, style i techniki, tworząc przekrojową opowieść o fenomenie lokalnego rzemiosła.

Wykład, koncert i spotkanie z historią

Wernisaż przyciągnął liczne grono gości z całej Polski, w tym wielu mieszkańców Podkarpacia. Uczestnicy mieli okazję wysłuchać wykładu dr hab. Anny Kostrzyńskiej-Miłosz, prof. Instytutu Sztuki PAN, która przybliżyła tło historyczne i artystyczne mebli kolbuszowskich.

Wydarzenie uświetnił także koncert uczniów Państwowej Szkoły Muzycznej I i II stopnia im. I.J. Paderewskiego w Stalowej Woli, wprowadzający gości w klimat epoki, z którą związane są prezentowane obiekty.

Oprowadzanie kuratorskie i tajemnice „roboty kolbuszowskiej”

Po części oficjalnej odbyło się zwiedzanie kuratorskie, prowadzone przez dr. hab. Mikołaja Getkę-Keniga, prof. PAN, dyrektora Muzeum Zamkowego w Sandomierzu. Prelegent omówił historię kolbuszowskiego ośrodka stolarskiego oraz zwrócił uwagę na najciekawsze eksponaty, z których każdy ma własną historię – często nie mniej barwną niż same dzieje regionu.

Istotnym wątkiem było także przypomnienie publikacji Stefana Sienickiego z 1936 r. „Meble kolbuszowskie”, w której autor wskazał ten rodzaj mebli jako przykład narodowego stylu we wnętrzarstwie polskim. To właśnie ta praca przez lata stanowiła punkt odniesienia dla badaczy tradycyjnego polskiego rzemiosła.

Fotografie, warsztat stolarski i depozytariusze tradycji

Wystawa to nie tylko meble. Uzupełniają ją fotografie flory i fauny Puszczy Sandomierskiej, a także niezwykle cenne eksponaty z Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej – m.in. tradycyjny warsztat stolarski, w którym powstawały meble zgodne z wielopokoleniową techniką.

Duże zainteresowanie wzbudzają także zdjęcia rzemieślników uznawanych za ostatnich mistrzów „roboty kolbuszowskiej”: Wiktora Mazurkiewicza oraz Jana Plisa. Szczególną ciekawostką jest niedokończony stolik z warsztatu Jana Plisa, który ukazuje proces tworzenia mebla, zatrzymany w jednym momencie.

Wystawa i konferencja naukowa

Ekspozycja w sandomierskim zamku będzie dostępna do 29 marca 2026 roku. Jej naturalnym dopełnieniem stanie się konferencja naukowa „Meble kolbuszowskie – fenomen czy mit”, zaplanowana na marzec 2026 r. w Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej. To tam badacze i pasjonaci rzemiosła spróbują odpowiedzieć na pytanie, czy kolbuszowskie meble to jedynie legenda, czy faktycznie wyjątkowy fenomen w historii wzornictwa.