W 2026 roku kolejne roczniki Polaków uzyskują prawo do emerytury z powszechnego systemu. Obowiązujący wiek emerytalny wynosi obecnie 60 lat dla kobiet oraz 65 lat dla mężczyzn. Dotyczy to osób urodzonych po 31 grudnia 1948 roku.
Oznacza to, że w całym 2026 roku powszechny wiek emerytalny osiągają:
- kobiety urodzone w 1966 roku,
- mężczyźni urodzeni w 1961 roku.
Nie wszyscy jednak mogą przejść na emeryturę od początku roku. Prawo powstaje dopiero po ukończeniu odpowiednio 60 lub 65 lat.
Urodziłaś się we wrześniu 1966 roku? Emerytura jeszcze w tym roku
Kobieta urodzona we wrześniu 1966 roku osiągnie 60 lat we wrześniu 2026 roku.
Jeśli spełnia pozostałe warunki i złoży wniosek w odpowiednim terminie, może otrzymać emeryturę najwcześniej od dnia swoich 60. urodzin.
Tak samo wygląda sytuacja kobiet urodzonych w kolejnych miesiącach:
- Urodziny: wrzesień - rocznik 1966 - osiągnięcie wieku emerytalnego: wrzesień 2026
- Urodziny: październik - rocznik 1966 - osiągnięcie wieku emerytalnego: październik 2026
- Urodziny: listopad - rocznik 1966 - osiągnięcie wieku emerytalnego: listopad 2026
- Urodziny: grudzień - rocznik 1966 - osiągnięcie wieku emerytalnego: grudzień 2026
ZUS wskazuje, że emerytura może zostać przyznana od miesiąca, w którym złożono wniosek, ale nie wcześniej niż od dnia osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego.
Mężczyźni z rocznika 1961. Kiedy mogą przejść na emeryturę?
W przypadku mężczyzn powszechny wiek emerytalny wynosi 65 lat.
Dlatego we wrześniu 2026 roku prawo do emerytury mogą nabyć mężczyźni urodzeni we wrześniu 1961 roku, w październiku - urodzeni w październiku 1961 roku itd.
- Urodziny: wrzesień - rocznik 1961 - osiągnięcie wieku emerytalnego: wrzesień 2026
- Urodziny: październik - rocznik 1961 - osiągnięcie wieku emerytalnego: październik 2026
- Urodziny: listopad - rocznik 1961 - osiągnięcie wieku emerytalnego: listopad 2026
- Urodziny: grudzień - rocznik 1961 - osiągnięcie wieku emerytalnego: grudzień 2026
W praktyce oznacza to, że osoby z tych roczników, które mają urodziny w ostatnich czterech miesiącach roku, mogą jeszcze w 2026 roku po raz pierwszy skorzystać z prawa do powszechnej emerytury.
Sam wiek nie wystarczy. Jest jeszcze jeden warunek
W przypadku osób urodzonych po 31 grudnia 1948 roku ZUS nie wymaga określonego, wieloletniego stażu pracy jako warunku samego nabycia prawa do emerytury.
Trzeba natomiast mieć za sobą przynajmniej jeden dzień podlegania ubezpieczeniu społecznemu lub ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Może to być np. okres zatrudnienia, prowadzenia działalności gospodarczej czy innej aktywności, od której odprowadzano składki.
Staż ma jednak ogromne znaczenie dla wysokości świadczenia.
Im więcej składek zgromadzonych na koncie ZUS, tym wyższa może być przyszła emerytura.
Czy po ukończeniu 60 albo 65 lat trzeba przejść na emeryturę?
Nie.
Osiągnięcie wieku emerytalnego daje prawo, a nie obowiązek przejścia na emeryturę.
Kobieta po ukończeniu 60 lat i mężczyzna po ukończeniu 65 lat mogą nadal pracować i odłożyć złożenie wniosku. Ministerstwo Rodziny podkreśla, że decyzja o zakończeniu aktywności zawodowej należy do ubezpieczonego.
Dłuższa praca może oznaczać wyższe świadczenie, ponieważ na koncie nadal zapisywane są składki, a kapitał emerytalny jest dzielony przez mniejszą statystyczną liczbę miesięcy dalszego życia.
Kiedy złożyć wniosek do ZUS?
Nie trzeba czekać dokładnie do dnia urodzin.
Wniosek o emeryturę można przygotować wcześniej, ale ZUS nie przyzna świadczenia przed osiągnięciem ustawowego wieku emerytalnego.
W praktyce osoby planujące zakończenie pracy powinny odpowiednio wcześniej przygotować dokumentację i sprawdzić swoje konto w ZUS.
Najważniejsza zasada jest jednak taka: jeżeli ktoś osiągnie wiek emerytalny, ale złoży wniosek dopiero w kolejnych miesiącach, ZUS co do zasady przyzna świadczenie od miesiąca złożenia wniosku, a nie za wszystkie wcześniejsze miesiące.
Przykład: kobieta kończy 60 lat 15 września, ale wniosek składa dopiero w listopadzie. Co do zasady emerytura zostanie ustalona od listopada, a nie automatycznie od września.
Jak złożyć wniosek o emeryturę?
Podstawowym dokumentem jest formularz EMP - wniosek o emeryturę.
ZUS udostępnia aktualny formularz również elektronicznie. Można go złożyć za pośrednictwem eZUS, a także tradycyjnie w placówce Zakładu. Aktualna wersja formularza EMP została opublikowana w styczniu 2026 roku.
Wniosek można dostarczyć m.in.:
- osobiście w placówce ZUS,
- przez eZUS,
- pocztą,
- za pośrednictwem pełnomocnika.
ZUS może również poprosić o dokumenty potwierdzające okresy zatrudnienia albo wysokość osiąganych wcześniej zarobków, jeśli danych tych nie ma w swoich rejestrach.
Nadal pracujesz? To bardzo ważna zasada
Szczególną uwagę powinny zwrócić osoby zatrudnione na podstawie stosunku pracy.
Samo osiągnięcie wieku emerytalnego i złożenie wniosku nie zawsze oznacza rozpoczęcie wypłat.
Aby ZUS rozpoczął wypłatę emerytury osobie, która pozostaje zatrudniona u dotychczasowego pracodawcy, konieczne jest wcześniejsze rozwiązanie stosunku pracy. W przeciwnym razie świadczenie może zostać przyznane, ale jego wypłata będzie zawieszona.
Po rozwiązaniu umowy można ponownie podjąć zatrudnienie, już jako emeryt.
Ile wyniesie emerytura?
Nie ma jednej stawki przypisanej do danego rocznika.
ZUS oblicza emeryturę przede wszystkim na podstawie zgromadzonego kapitału.
Uwzględniane są:
- zwaloryzowane składki emerytalne,
- zwaloryzowany kapitał początkowy,
- środki zapisane na subkoncie w ZUS.
Łączna kwota jest następnie dzielona przez średnie dalsze trwanie życia wyrażone w miesiącach.
Dlatego dwie osoby urodzone tego samego dnia mogą otrzymywać zupełnie inne emerytury.
Dlaczego miesiąc przejścia na emeryturę może mieć znaczenie?
To jedna z rzeczy, które warto sprawdzić przed złożeniem dokumentów.
Na wysokość emerytury wpływa m.in. waloryzacja zgromadzonego kapitału oraz obowiązujące tablice średniego dalszego trwania życia.
GUS ogłasza nowe tablice co roku do końca marca. ZUS stosuje je do obliczania świadczeń przyznawanych od 1 kwietnia danego roku do 31 marca następnego roku.
ZUS zwraca uwagę, że moment złożenia wniosku może wpływać na przyszłą wysokość świadczenia. Nie ma jednak jednego najlepszego miesiąca dla każdego - wynik zależy od indywidualnej sytuacji i zgromadzonego kapitału.
Czy warto pracować kilka miesięcy dłużej?
Z finansowego punktu widzenia często może to podwyższyć przyszłą emeryturę.
Dzieje się tak z dwóch powodów. Po pierwsze, przez kolejne miesiące na koncie pojawiają się dodatkowe składki. Po drugie, wraz z wiekiem maleje statystyczna liczba miesięcy, przez które świadczenie będzie wypłacane.
Ministerstwo Rodziny również wskazuje, że pozostawanie dłużej na rynku pracy zwiększa zgromadzony kapitał i może przełożyć się na wyższą emeryturę.
Nie oznacza to jednak, że odłożenie emerytury będzie zawsze najlepszą decyzją. Zależy to m.in. od wysokości pensji, zgromadzonych składek, sytuacji życiowej i planów konkretnej osoby.
Urodziłeś się we wrześniu? Przykład krok po kroku
Załóżmy, że mężczyzna urodził się 20 września 1961 roku.
65 lat kończy 20 września 2026 roku.
Jeżeli złoży wniosek we wrześniu i spełnia wymagane warunki, świadczenie może przysługiwać mu najwcześniej od 20 września.
Jeżeli zdecyduje się złożyć wniosek dopiero w październiku, ZUS co do zasady ustali prawo od miesiąca złożenia wniosku.
Analogicznie kobieta urodzona 20 września 1966 roku kończy w tym dniu 60 lat i może wtedy nabyć prawo do emerytury.
Październik, listopad i grudzień - te osoby jeszcze czekają
Na koniec sierpnia największe zainteresowanie powinny wykazywać osoby z następujących grup:
kobiety:
- wrzesień 1966,
- październik 1966,
- listopad 1966,
- grudzień 1966,
mężczyźni:
- wrzesień 1961,
- październik 1961,
- listopad 1961,
- grudzień 1961.
Każda z tych osób osiągnie powszechny wiek emerytalny jeszcze przed końcem 2026 roku.
A wcześniejsza emerytura przed 60. lub 65. rokiem życia?
To odrębna kwestia.
Niektóre grupy zawodowe mogą korzystać z innych zasad. ZUS wymienia m.in. osoby wykonujące pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, górników, część nauczycieli oraz osoby mogące skorzystać z emerytury pomostowej.
Takie świadczenia mają jednak własne, dodatkowe warunki dotyczące m.in. rodzaju wykonywanej pracy, stażu oraz wieku.
Nie należy więc utożsamiać ich ze zwykłą emeryturą powszechną.
Kobieta 60 lat, mężczyzna 65 lat. To najważniejsze
W 2026 roku powszechny wiek emerytalny osiągają kobiety z rocznika 1966 i mężczyźni urodzeni w 1961 roku.
Osoby urodzone od stycznia do sierpnia osiągnęły go już wcześniej w tym roku. Ci, którzy przyszli na świat we wrześniu, październiku, listopadzie lub grudniu, mogą nabyć prawo do świadczenia w odpowiadającym ich urodzinom miesiącu.
Warto jednak przed złożeniem wniosku sprawdzić prognozowaną wysokość świadczenia i rozważyć termin zakończenia pracy. Osiągnięcie ustawowego wieku nie zmusza bowiem nikogo do przejścia na emeryturę, a kilka dodatkowych miesięcy aktywności zawodowej może wpłynąć na jej późniejszą wysokość.
Komentarze (0)