Prezydent podpisał ustawę, ale skieruje ją do TK
Karol Nawrocki w orędziu poinformował, że podpisał ustawę z 18 września 2026 roku o podatku od nadzwyczajnych zysków osiągniętych ze zbycia paliw ciekłych. Jednocześnie zapowiedział skierowanie jej do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli następczej. Ustawa została opublikowana w Dzienniku Ustaw 1 października.
Nowe przepisy mają wejść w życie 1 listopada 2026 roku. Podatek obejmie nadzwyczajne zyski osiągnięte w okresie od marca 2026 do marca 2027 roku.
Rząd zakłada, że wpływy z daniny wyniosą około 4 mld zł. Według Ministerstwa Finansów pieniądze mają pomóc finansować działania osłonowe związane z wysokimi cenami paliw.
Orędzie:
„Czy będzie nas stać, żeby zatankować samochód?”
W swoim wystąpieniu prezydent rozpoczął od sytuacji gospodarstw domowych i rosnących kosztów życia.
- Na progu jesieni w polskich domach pojawia się pytanie: Czy damy radę? Czy zapłacimy wszystkie rachunki? Czy będzie nas stać, żeby zatankować samochód?
- mówił Karol Nawrocki.
Prezydent wskazywał, że ceny paliw mają znaczenie nie tylko dla kierowców. Koszt transportu wpływa bowiem również na ceny produktów i usług.
- Cena paliw wpływa na wszystko. Jest obecna w cenie chleba dowożonego do sklepu, mleka, produktów dla dzieci czy materiałów budowlanych
- powiedział.
Jednocześnie Nawrocki krytykował rząd za sposób prowadzenia polityki dotyczącej cen paliw. W jego ocenie państwo powinno doprowadzić do realnego obniżenia kosztów ponoszonych przez kierowców.
Jak działa nowy podatek?
Ustawa przewiduje czasową daninę od nadzwyczajnych zysków przedsiębiorstw zajmujących się produkcją i handlem paliwami. Podstawą do wyliczenia podatku ma być porównanie wyników z 2026 roku z poziomem marż osiąganych przez daną firmę w 2025 roku, powiększonym o 20 proc. Podatek wynosi 60 proc. tak wyliczonej nadwyżki, a nie 60 proc. całego przychodu czy całego zysku przedsiębiorstwa.
Rząd szacuje wpływy z tego rozwiązania na około 4 mld zł. Według założeń mają one pomóc finansować działania ograniczające skutki wysokich cen paliw.
Prezydent podkreślał jednak, że podpisanie ustawy nie oznacza wycofania jego wcześniejszych zastrzeżeń dotyczących jej zgodności z konstytucją.
- To rząd ponosi odpowiedzialność za utrzymywane miesiącami wysokie ceny paliw oraz za konstytucyjność rozwiązań, które proponuje. Rząd ma prawo proponować swoją politykę. Prezydent ma prawo ją oceniać
- powiedział.
Kiedy paliwo może być tańsze?
Tu pojawia się najważniejsze dla kierowców pytanie. Sam podatek nie oznacza automatycznej obniżki cen na stacjach w momencie jego wejścia w życie.
Rząd informował, że równolegle planowane są działania podatkowe mające obniżyć ceny paliw. Minister finansów Andrzej Domański mówił o możliwej obniżce rzędu 1,2-1,3 zł na litrze. Ostateczna cena na stacji będzie jednak zależała także od sytuacji na rynku ropy, kursów walut, marż oraz innych elementów wpływających na cenę paliwa.
Warto przy tym rozdzielić dwa mechanizmy. Nowy podatek ma zapewnić budżetowi dodatkowe wpływy, natomiast bezpośrednia obniżka cen na stacjach wymaga zastosowania innych instrumentów, przede wszystkim podatkowych.
Prezydent chce także zmian dla rolników
W orędziu Karol Nawrocki odniósł się również do sytuacji gospodarstw rolnych.
- Wiem, jak ogromnym obciążeniem dla polskiej wsi są wysokie ceny paliw. Dlatego oczekuję zwiększenia zwrotu za paliwo rolnicze do poziomu pozwalającego przywrócić opłacalność produkcji
- mówił.
Prezydent zapowiedział również, że będzie oczekiwał od Sejmu rozpoczęcia prac nad jego projektem ustawy dotyczącym obniżenia cen paliw i ograniczenia zysków koncernów.
Spór o to, kto odpowiada za ceny
Wystąpienie prezydenta miało również wyraźny wymiar polityczny. Karol Nawrocki krytykował działania rządu Donalda Tuska i przekonywał, że odpowiedzialność za wysokość cen paliw ponosi przede wszystkim Rada Ministrów.
- Nie chcę kraju, w którym każda trudność staje się pretekstem do następnej awantury. Nie interesuje mnie polityczny szach. Interesuje mnie dom i to, czy jutro Polak zapłaci mniej za paliwo. Interesuje mnie człowiek, który o godz. 6 rano wsiada do samochodu i jedzie do swojej pracy
- powiedział.
Rząd przedstawia natomiast ustawę jako element systemu finansowania działań osłonowych dla kierowców i przedsiębiorców. Według Ministerstwa Finansów podatek ma być odpowiedzią na nadzwyczajną sytuację na rynku paliw i wysokie zyski części przedsiębiorstw sektora.
Co z ustawą po podpisie?
Najważniejsze jest to, że ustawa została podpisana, ale jej rozwiązania będą jednocześnie przedmiotem kontroli Trybunału Konstytucyjnego. Prezydent zapowiedział bowiem kontrolę następczą.
Zgodnie z opublikowanym tekstem ustawy przepisy mają zacząć obowiązywać od 1 listopada 2026 roku.
Dla kierowców oznacza to, że sama decyzja prezydenta nie przekłada się jeszcze automatycznie na konkretną cenę benzyny czy oleju napędowego przy dystrybutorze. O tym, ile faktycznie zapłacimy, zdecyduje połączenie nowych przepisów, decyzji rządu dotyczących podatków oraz sytuacji na światowym rynku paliw.
Na razie wiadomo jedno: temat cen paliw pozostanie jednym z najważniejszych punktów sporu między Pałacem Prezydenckim a rządem, a kierowcy będą przede wszystkim patrzeć na to, co pokażą ceny na stacjach.
Komentarze (0)