Jesień zaatakowała. Czy w tym roku będzie zima stulecia?

Jesień nie pojawia się z jednym konkretnym dniem, w którym wszyscy powinni wyjąć kurtki, zmienić opony i uruchomić ogrzewanie.

Pogoda w październiku potrafi być bardzo zmienna. Jeden dzień może przypominać jeszcze końcówkę lata, a kolejny przynieść zimny poranek, mgłę czy lokalny przymrozek.

Dlatego zamiast zastanawiać się, czy nadchodząca zima będzie wyjątkowo mroźna, lepiej zrobić coś znacznie bardziej praktycznego - przygotować się na zwykłą zimę, która i tak może przynieść kilka naprawdę chłodnych tygodni.

Samochód. Nie czekaj do pierwszego śniegu

Jedną z pierwszych rzeczy, o których powinni pomyśleć kierowcy, są opony.

W Polsce nie ma obowiązku sezonowej wymiany opon na zimowe w konkretnym terminie. Nie oznacza to jednak, że warto czekać z tym do pierwszego śniegu.

Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad wskazuje, że optymalne warunki pracy opon zimowych zaczynają się, gdy temperatura spada poniżej 7 stopni Celsjusza.

Nie chodzi więc o konkretną datę w kalendarzu.

Jeżeli przez kilka kolejnych dni temperatury rano i wieczorem są już niskie, warto pomyśleć o wymianie ogumienia.

Przy okazji dobrze sprawdzić:

• stan bieżnika,
• ciśnienie w oponach,
• ewentualne uszkodzenia,
• stan koła zapasowego lub zestawu naprawczego.

Nie warto też czekać z wizytą u wulkanizatora do pierwszego poważnego ochłodzenia. Wtedy kolejki potrafią pojawić się niemal z dnia na dzień.

Wycieraczki, światła i płyn do spryskiwaczy

Jesienią kierowca znacznie częściej korzysta z wycieraczek.

Deszcz, błoto, mgła i szybko zapadający zmrok sprawiają, że dobra widoczność jest szczególnie ważna.

GDDKiA zaleca przed sezonem jesiennym sprawdzić m.in. sprawność wycieraczek i czystość reflektorów. Ważny jest także płyn do spryskiwaczy oraz sprawne ogrzewanie i nawiew, które pomagają usuwać wilgoć z szyb.

Warto również sprawdzić wszystkie światła.

Jesienią kierowca może częściej poruszać się po zmroku, a zabrudzone reflektory mogą dodatkowo ograniczać widoczność.

Mgła i mokra droga to nie moment na szybką jazdę

Jesienią szczególnie łatwo wpaść w pułapkę przyzwyczajenia.

Kierowca zna drogę, jeździ nią codziennie i doskonale wie, gdzie jest zakręt, skrzyżowanie czy przejście.

Problem w tym, że jesienią może nie zobaczyć tego wszystkiego tak szybko jak latem.

Mgła, deszcz i mokra nawierzchnia ograniczają widoczność i wydłużają drogę hamowania.

Dlatego GDDKiA zaleca przede wszystkim dostosowanie prędkości do warunków oraz zwiększenie odstępu od poprzedzającego pojazdu.

Prędkość wskazana na znaku jest maksymalną dozwoloną prędkością, a nie nakazem jazdy dokładnie z taką szybkością.

A co ze światłami przeciwmgłowymi?

Tutaj również łatwo o błąd.

Światła przeciwmgłowe nie powinny być używane bez potrzeby. GDDKiA przypomina, że przy niewielkim ograniczeniu przejrzystości powietrza lub dobrej widoczności mogą one oślepiać innych uczestników ruchu.

Zasada jest więc prosta - światła mają pomagać, a nie utrudniać jazdę innym.

Dom. Zanim włączysz ogrzewanie, sprawdź komin

To jedna z najważniejszych rzeczy przed sezonem grzewczym.

1 października 2026 roku Państwowa Straż Pożarna przypomniała o konieczności właściwego przygotowania urządzeń grzewczych, przewodów kominowych i wentylacji przed sezonem grzewczym 2026/2027.

To nie jest wyłącznie kwestia komfortu.

Niedrożny komin, niesprawne urządzenie grzewcze czy problemy z wentylacją mogą prowadzić do pożaru albo zatrucia tlenkiem węgla.

Czad jest szczególnie niebezpieczny, ponieważ nie ma koloru, zapachu ani smaku i człowiek nie jest w stanie wykryć go własnymi zmysłami.

Kontrola komina to obowiązek

Główny Urząd Nadzoru Budowlanego przypomina, że co najmniej raz w roku należy przeprowadzić okresową kontrolę m.in. przewodów kominowych dymowych, spalinowych i wentylacyjnych oraz instalacji gazowych.

Jeżeli ktoś jeszcze tego nie zrobił, początek sezonu grzewczego jest bardzo dobrym momentem, aby sprawdzić, czy wszystkie wymagane kontrole zostały wykonane.

Warto również pamiętać o czyszczeniu przewodów kominowych. W przypadku urządzeń na paliwo stałe zanieczyszczenia przewodów dymowych i spalinowych należy usuwać co najmniej raz na trzy miesiące w okresie użytkowania, a przy urządzeniach na paliwa ciekłe i gazowe - co najmniej raz na sześć miesięcy.

Czujka czadu może uratować życie

Strażacy od lat apelują o montowanie autonomicznych czujek dymu i tlenku węgla.

To niewielkie urządzenia, ale ich zadanie jest niezwykle ważne.

Jeżeli w domu znajduje się urządzenie spalające paliwo, warto rozważyć montaż czujki tlenku węgla w odpowiednim miejscu.

Państwowa Straż Pożarna prowadzi obecnie kampanię „Czujka na straży Twojego bezpieczeństwa!”, której celem jest zwiększenie świadomości zagrożeń związanych z pożarami i zatruciem czadem.

Warto również sprawdzić baterię oraz działanie posiadanej czujki.

Nie zasłaniaj kratek wentylacyjnych

Jesienią, gdy robi się chłodno, pojawia się pokusa uszczelnienia domu na wszystkie możliwe sposoby.

Szczelne okna i drzwi pomagają ograniczyć straty ciepła, ale nie można przy tym zapominać o prawidłowej wentylacji.

GUNB wskazuje, że brak drożności i właściwego ciągu przewodów wentylacyjnych jest jednym z czynników zwiększających ryzyko zatrucia tlenkiem węgla.

Dlatego kratek wentylacyjnych nie należy zasłaniać meblami, materiałami czy innymi przedmiotami.

Kiedy zacząć ogrzewać dom?

Nie ma jednej daty, od której każdy powinien włączyć ogrzewanie.

W jednym domu będzie to potrzebne wcześniej, w innym później.

Dużo zależy od:

• temperatury na zewnątrz,
• izolacji budynku,
• rodzaju ogrzewania,
• temperatury wewnątrz,
• indywidualnych potrzeb mieszkańców.

Nie warto jednak doprowadzać do nadmiernego wychłodzenia budynku.

Jesień to również dobry moment na sprawdzenie instalacji grzewczej, kotła, pompy ciepła, grzejników czy termostatów - zanim urządzenia będą musiały pracować przez wiele godzin dziennie.

Dom można przygotować również bez wielkiego remontu

Nie każdy musi od razu przeprowadzać termomodernizację.

Warto zacząć od prostych rzeczy.

Sprawdźmy:

• czy przez okna i drzwi nie ucieka nadmiernie ciepło,
• czy uszczelki są w dobrym stanie,
• czy grzejniki nie są zasłonięte,
• czy instalacja grzewcza działa prawidłowo,
• czy termostaty działają,
• czy dach i rynny są w dobrym stanie.

Ministerstwo Klimatu i Środowiska wskazuje również na znaczenie poprawy szczelności budynku, stanu okien i drzwi oraz ocieplenia dachu w ograniczaniu strat energii.

Ogród. Niektóre rośliny trzeba zabezpieczyć

Przymrozek może być problemem nie tylko dla kierowców.

W ogrodzie jesienią trzeba zwrócić uwagę przede wszystkim na rośliny wrażliwe na niskie temperatury.

Nie wszystkie należy zabezpieczać w tym samym czasie.

Zbyt wczesne i zbyt szczelne okrywanie roślin również może im zaszkodzić.

IMGW zwraca uwagę, że rośliny w okresie jesiennym stopniowo przechodzą proces hartowania, który zwiększa ich odporność na niskie temperatury. Jednocześnie nagłe przymrozki mogą uszkodzić młode i nieprzygotowane rośliny.

Dlatego warto obserwować prognozy i reagować na rzeczywiste warunki, a nie na samą datę w kalendarzu.

Co zrobić z roślinami wrażliwymi na mróz?

Przed większym ochłodzeniem warto przygotować:

• agrowłókninę lub inne odpowiednie osłony,
• doniczki, które można przenieść w osłonięte miejsce,
• materiały do zabezpieczenia młodych drzewek,
• ściółkę do ochrony systemu korzeniowego.

Rośliny doniczkowe wrażliwe na zimno powinny trafić do odpowiednio zabezpieczonych pomieszczeń, zanim temperatura spadnie do poziomu, który może je uszkodzić.

Nie należy jednak owijać wszystkiego na zapas.

Rośliny potrzebują również dostępu do powietrza.

Nie zapomnij o rynnach

Jesień to również dobry moment na wyczyszczenie rynien.

Liście i inne zanieczyszczenia mogą blokować odpływ wody.

Przed zimą warto sprawdzić:

• drożność rynien,
• odpływy,
• stan rur spustowych,
• dach,
• ewentualne przecieki.

To jedna z tych prac, których nie widać na co dzień, ale jej zaniedbanie może później oznaczać znacznie większy problem.

Balkon, taras i działka też potrzebują przygotowania

Przed zimą warto również uporządkować rzeczy pozostawione na zewnątrz.

Meble ogrodowe, parasole, donice czy lekkie dekoracje mogą zostać uszkodzone przez wiatr, deszcz albo mróz.

Warto też zabezpieczyć instalacje wodne znajdujące się na zewnątrz.

Jeżeli woda pozostanie w rurach podczas mrozu, może dojść do ich uszkodzenia.

Czy zima będzie wyjątkowo mroźna?

Tego na początku października nie warto przesądzać.

Sezonowe prognozy mogą wskazywać pewne prawdopodobieństwa, ale nie pozwalają z odpowiednim wyprzedzeniem stwierdzić, że czeka nas „zima stulecia”.

Dlatego znacznie rozsądniejsze jest przygotowanie się na różne scenariusze pogodowe.

Może być długo ciepło, może pojawić się nagłe ochłodzenie, może przyjść śnieg, a później odwilż.

Najlepiej być przygotowanym na każde z nich.

Jesienna lista rzeczy do zrobienia

Jeżeli ktoś nie wie, od czego zacząć, wystarczy prosta lista.

Samochód:

• sprawdź opony,
• sprawdź światła,
• wymień lub skontroluj wycieraczki,
• uzupełnij płyn do spryskiwaczy,
• sprawdź ogrzewanie i nawiew,
• oczyść reflektory.

Dom:

• sprawdź ogrzewanie,
• skontroluj komin i wentylację,
• upewnij się, że wykonano wymagany przegląd,
• sprawdź czujkę czadu,
• wyczyść rynny,
• sprawdź okna i drzwi.

Ogród:

• przygotuj osłony dla wrażliwych roślin,
• zabezpiecz rośliny doniczkowe,
• sprawdź instalację wodną,
• schowaj rzeczy narażone na wiatr i mróz,
• uporządkuj działkę.

Nie czekaj na pierwszy śnieg

Przygotowanie do zimy nie musi oznaczać wielkich wydatków ani weekendu spędzonego na drabinie.

Wiele rzeczy można zrobić w ciągu kilku godzin.

Sprawdzenie opon, czujki czadu, komina, ogrzewania, rynien czy stanu roślin może oszczędzić później sporo nerwów i pieniędzy.

Nie wiadomo, jaka dokładnie będzie nadchodząca zima. Wiadomo natomiast, że jesień jest najlepszym momentem, żeby się na nią przygotować.

A gdy pierwszy naprawdę zimny poranek pojawi się nad Podkarpaciem, lepiej być przygotowanym niż stać rano przed samochodem i zastanawiać się, gdzie właściwie podziała się skrobaczka.